ZENCEFİL
reklamlar
Orjinal
Adı: Zinciber officinale
Diğer Adları :Zencebil
Bilgi :Zencefilgiller familyasının örnek bitkisidir.
Anayurdunun Güneydoğu Asya olduğu sanılmakta, günümüzde Hindistan ve
Malezya ile diğer bazı tropikal bölgelerde yetiştirilmektedir. Ülkemizin
iklimi uygun olmadığından Türkiye'de zencefil yetişmez. Yararları Çin ve
Hindistan'da çok eski çağlardan beri bilinen bitki, Avrupa'ya tüccarlar
tarafından getirilip tanıtılmıştır. 120 cm.'ye kadar boylanabilen
bitkinin biryıllık ömrü olan gövdesinin, kamışınkini andıran duruşu
vardır. Tarçın kokusuna benzeyen özel kokulu, 15-20 cm. uzunluktaki
sivri uçlu ve mızrak biçimli yaprakları, gövdeyi saran kılıflardan
çıkar. Kozalakları anımsatan küçük, beyaz ve üzeri mor lekeli çiçekleri
pek seyrek açar ve kısır olurlar. Zencefilin kalın, etli, lifli ve boğum
boğum yapılı kökgövdesi (rizomu) kahverengi sarımsı olup bundan
yumrukökler çıkarak çevreye yayılır. Bitki, bu rizomların bölünüp
ekilmesiyle çoğaltılır.
Zencefil zingiberon, zingiberol, fellandron, borneol, sineol sitrali
içeren uçucu yağ ile nişasta, yapışkan bitki sıvısı ve reçine yönünden
zengindir. Taze kökleri sökülüp dilimlenerek bazı Uzakdoğu yemeklerine
katılır. Kurutulup öğütülerek toz haline getirilmiş kökleri ekmek,
tatlı, pasta, şarap ve bazı likörlerin yapımında kullanılır. Ayrıca
zencefil tozu, baharat olarak tüketilir.
Tıbbi Etkileri ve Kullanımı Bitkinin tıbbi etkileri ve bunlardan
yararlanma yöntemleri şöylece özetlenebilir:
• Hazımsızlık, mide ve bağırsakların gazlı olması ve karın ağrısı
durumlarında sindirim salgılarını artırır ve gaz söktürücü etkiler
yaparak iyileştirici olur.
• Son yapılan araştırma sonuçlarına göre mideyi yatıştırıcı etkileri
nedeniyle yolculuklarda kusma refleksini yok eder ve rahatlama sağlar.
• Kan dolaşımının yetersiz kaldığı durumlarda, özellikle kılcal
damarlardaki dolaşımı hızlandırır.
• Ateşlilik durumunda terlemeyi artırır; bu yararlı terletici
etkisiyle soğuk algınlığıni çabuk iyileştirir.
• Soğuk havalarda bedeni ısıtır, dayanıklılığını artırır.
Bu etkileri sağlamak üzere zencefilin dekoksiyonu kullanılır.
Elinizde zencefil tozu ya da dilimlenmiş kök parçaları varsa bunlardan
1,5 tatlı kaşığı, 1 bardak su içine konulup önce kaynama noktasına kadar
ısıtılır. Sonra, ateş kısılarak 5-10 dakika daha ısıtma sürdürülür.
Böylece elde edilen dekoksiyon istendikçe içilebilir.
• Zencefil boğaz ağrılarını iyileştirir. Bunun için yukarıda
hazırlanan dekoksiyonla derin gargara yapılır.
• Bitki ayrıca fibrozit (lif dokusu iltihabı) ve kas incinmeleri
tedavisinde kullanılır. Bunun için de, aynı dekoksiyon ağrılı yerlere
dıştan uygulanırken, elle hafif hafif ovuşturulur.
