YERELMASI
reklamlar
Orjinal
Adı: Helianthus tuberosus
Bilgi :Bileşikgiller familyasındandır. Anayurdu Amerika
Kıtası'dır. On yedinci yüzyılda Avrupa'ya getirilmiş ve oradan birçok
yere yayılmıştır. Ülkemizde de bolca yetiştirilen çokyıllık dayanıklı
otsu bitkidir. 1,5 m'ye kadar boylanabilen topraküstü kesimleri,
ayçiçeğine benzer. Ama, yaprak ve çiçekleri daha küçük olur. Yeşil
renkli ve oval biçimli ince uzun yapraklarının ucu sivridir. Ağustos ile
kasım ayları arasında açan 5-7,5 cm. çapındaki altın sarısı çiçekleri de
iri sarı papatyalara benzer. Bitkinin konumuzu en çok ilgilendiren
bölümü, patatese benzeyen bej, pembe-turuncu ya da açık kahverengi yumru
kökleridir. Bol güneşli yerlerde, suyu iyi akıntılı (süzek) her türlü
toprakta yetişen yerelmasının tarımı, daha çok fakir topraklarda
yapılır. Ürün alındıktan sonra toprakta kalan minik yumruları ertesi yıl
yeniden çimlendiğinden, aynı yerde başka tür bitkilerin yetişmesi
güçleşir. Ancak, yerelması bitkisi aynı toprakta üst üste, yıllarca
yetiştirilmeye dayanabildiğinden bu şekilde toprağı sarma durumu tarla
sahibi için sakınca oluşturmaz. Bakıma da hiç gereksinim duymayan ve
yetiştirilmesi çok kolay olan bitki, tohumlarıyla ya da yumruköklerinin
bölünmesiyle üretilir.
Yerelmasının yumruköklerinin tadı enginara benzer. Bu tadı veren,
yüksek oranda içerdiği inülin adlı maddedir. Nişasta bulundurmayan ve
kalorisi sıfıra yakın olan tatlı yerelması kökleri çok iyi bir besin
olduğu gibi, şeker hastalarına da salık verilir. Bitkinin sap ve
yaprakları iyi birer hayvan yemidir. Ayrıca bitkinin yumruköklerinin
mayalanmasıyla etanol (yani etil alkol ya da kısaca alkol) elde edilir.
Yetiştirilmesi kolay olan, en fakir toprakta bile yılın dokuz ayında
(sonbahar, kış ve ilkbaharda) ürün veren bitkinin alkol içermesi, ilerde
enerji kaynağı olarak kullanılabileceğini akla getirmektedir.
Tibbi Etkileri ve Kullanımı Yerelmasının tıbbi etkileri ve bunlardan
yararlanma yöntemleri şöyle sıralanabilir:
• Bedenin direncini artırırken kan şekerini yükseltmediği için şeker
hastalarına her zaman tavsiye edilen bir besindir.
• Emzikli annelerde süt gelişini artırır.
• İdrar söktürücüdür. Böbreklerin çalışmasını hızlandırır.
• Safra gelişini artırır.
• Müshil etkisi vardır.
• Cildi güzelleştirir.
• Cinsel gücü artırıcı (afrodizyak) etkileri olduğu ileri
sürülmektedir.
Bu yararlı etkileri, bitkinin yumruköklerini bol miktarda yemekle
sağlayabileceğimizden burada herhangi bir ilaç reçetesi vermiyoruz.
Dileğimiz, sıcak ve soğuk yemekler halinde yenebilen yerelmasının, aynen
patates gibi, sıklıkla günlük yemek diyetimizde yer almasıdır.
