Sivrisinekler insanı niçin sokar?
Dünyada yaklaşık üç bin sivrisinek türü olduğu
bilinmektedir. Bunların çoğu insana saldırmaz. Zaten aksi olsaydı
dünyanın her yerinde bulunabilen bu yaratıklar ormanda, dağda, insan
bulunmayan yerlerde yaşamlarını idame ettiremezlerdi.
İnsanların kanlarını emerek yaşayan sivrisinek
türlerinin yalnız dişileri kan emer. Dişiler de insanların kanlarını
kendi yumurtalarını üretebilmek için protein sağlayabilmek amacıyla
emerler. Birçok cinste dişi sivrisinekler en azından ilk yumurtalarını
kana ihtiyaç duymadan üretebilirler, fakat sonraki yumurtaları için kana
ihtiyaçları vardır. Bulabildikleri her canlının kanını emerler, hatta
deniz yüzeyine gelen balıklar bile ellerinden kurtulamaz.
Erkekler çiçek özleri ile beslenirler. Yumurta
üretme gibi bir dertleri olmadığından insanları sokmazlar.
Dişi sivrisinekler avlarının yerlerini
duyargaları ve üç çift bacaklarındaki alıcılarla bulurlar. Alıcılar ile
nem, ter ve ısı özelliklerini saptarlar. Sivrisineğin duyargaları bir
santigradın binde biri kadar sıcaklık değişimlerini algılayabilecek
kadar hassastır. Dişi sivrisinekler insanın nefes verirken çıkardığı
karbondioksit bulutu içinde, ileri geri hareketler yaparak bu bilgileri
değerlendirirler, avın yararlı olacağına karar verirlerse eyleme
geçerler. Bazılarının 'sivrisinek bana dokunmaz' demelerinin esas nedeni
ter ve nefes kokularının, sivrisinek için cazip ve özendirici
olmamasıdır.
Sivrisinek sanıldığı gibi içi delik ve sivri
uçlu bir boruyu deriye sokarak kanı emmez. Sivrisinekte ağzın altındaki
kesede iki tüp, iki de neşter olarak kullandığı testere ağızlı bıçak
vardır. Önce bıçaklarla deride delik açar, sonra tüplerden biri ile
tükürüklerini bu deliğin içine akıtır.
Bu tükürük insan kanının pıhtılaşmasını önler,
böylece ikinci tüpü sokarak, sıvı kanı size fark ettirmeden kolayca
emer. Eğer bir dakika içinde hala fark etmediyseniz, deposu kanınızla
dolu olarak, kafayı bulmuş şekilde derinizden ayrılır.
Sivrisinekleri tahrik eden şey nefesinizdeki
karbondioksit oranı ile derinizdeki ısı ve nem oranı olduğundan,
özellikle geceleri sivrisinek hücumlarını geçiştirebilmek için, çok sık
nefes alışverişi gerektirecek fiziksel hareketler yapmamanız, teninizi
serin ve kuru tutmanız gerektiğini unutmayın.
