SEDEFOTU
Orjinal
Adı: Ruta graveolens
Diğer Adları: Bahçe sedefotu
Bilgi :Sedefotugiller familyasının örnek bitkisidir. Anayurdu
bilinmemekte, Avrasya ve Kanarya adalarında yabani olarak yetişmekte,
yaz-kış yeşil kaldığı için Avrupa ve ülkemizde bazı bahçelerde sevilerek
üretilmektedir. 60-100 cm. boylanabilen, dayanıklı çalıdır. Yuvarlak
kesitli, mavi-yeşil renkli gövdesi bitkinin ikinci yılında odunsulaşır.
Parçalara bölünmüş, küçük ve yuvarlak yaprakları da mavi-yeşil renkli,
acı tatlı ve kokulu, içerdiği yağ benekleri nedeniyle benekli
görünüşlüdür. Bitkinin yeşilimsi sarı renkli gösterişli çiçekleri yaz
sonuna doğru açar. Olgunlaşan çiçekleri siyah renkli ve hilal biçimli
tohumlara dönüşür. Sedefotu bitkisi güneşli yerleri sevmesine karşın
yarı gölgeli yerlere de dayanır. Suyu iyi akıntılı alkalik toprakları
yeğler. Ancak bitek olmayan toprakta yetişen bitki daha dayanıklı olur.
Bitki, tohumuyla çoğalır ama ağır ağır gelişir. Daha iyisi ilkbaharda
bitkinin bölünerek ya da yaz sonunda gövde kalemleri alınarak
çoğaltılmasıdır.
Sedefotu bitkisinin topraküstü bölümleri uçucu yağ, alkaloitler,
tanen, reçine, rutin adı verilen glikozit ile pektin içerir. Tohum ve
yaprakları az miktarlarda tüketilmek koşuluyla bazı ülkelerin mutfağında
yer alır.
reklamlar
Tıbbi Etkileri ve Kullanımı Antik çağlarda hastalıklara karşı
yararlarıyla ün kazanan sedefotuna Latincede. hastalıktan kurtulma
anlamına gelen Ruta adı verilmiştir. Bitkinin bazı önemli tıbbi etkileri
ve bunlardan yararlanma yöntemleri şöyle özetlenebilir:
• Midevidir. iştahı açar ve sindirimi kolaylaştırır.
• Gaz söktürücüdür.
• Yatıştırıcıdır. Spazmları çözer. Spazmla oluşan öksürüğü keser.
• Kalp çarpıntısı ve endişeden doğan sorunları en aza indirger,
isteri durumunu yok eder.
• Âdet söktürücüdür. Kadınlarda aybaşı dönemini kolaylaştırır ve
düzene sokar.
• Uyarıcıdır.
• Terleticidir.
• Solucan (kurt) düşürücü etkisi vardır.
Bütün bu etkileri sağlamak üzere, sedefotunun topraküstü kesimleri,
bitki yazın çiçek açmadan önce toplanır ve gölgede kurutulur. 1-2 tatlı
kaşığı kurutulmuş ot alınıp 1 bardak kaynar suda 10-15 dakika
demlendirilir. Böylece elde edilen infüzyondan, günde üç kez birer
bardak içilir.
• Aynı infüzyon dıştan yorgun gözlere pamukla uygulanırsa göz
yorgunluğunu giderir.
• Ayrıca sedefotu romatizma ağrılarına karşı etkili olur.
• Karın ağrılarına karşı da etkilidir.
Bu iki etkisinden yararlanmak için, taze sedefotu yaprakları
parçalanıp elde ezilerek zeytinyağının içine konulur. Birkaç saat
bekletilir. Böylece elde edilen eriyik daha sonra dıştan elle
ovuşturularak şikâyetli yerlere uygulanır.
• Sedefotunun taze yapraklarından birkaçı ağızda çiğnenirse, yüksek
tansiyondan oluşan baş ağrısını geçirir.
• Sedefotunun yaprakları suda kaynatılıp dekoksiyonu yapıldıktan
sonra biraz sulandırılıp cilde uygulanırsa yararlı ve temizleyici olur.
Ancak bazı kişilerin cildini kızartabileceği unutulmamalıdır.
UYARILAR
• Sedefotu gebelikte kullanılmamalıdır, çünkü çok etkili bir çocuk
düşürücüdür.
• Yüksek dozda alınırsa zehirlenmelere yol açabilir.
Sedefotu, antiseptik ve böcek kovucu etkiler de taşır. Bunun için
kurutulmuş yaprakları evlerde mutfak ve kilerin uygun yerlerine serilir.
