Saatler niçin ileri-geri alınır?
Birinci Dünya Savaşı süresince birçok ülke
saatlerini yılın belli aylarında yeniden ayarlamaya başladı. Bunun amacı
günün aydınlık saatlerini, insanların uyanık oldukları zamana uydurmak,
dolayısıyla evlerde ve sokaklarda yanan lambalar için gerekli enerjiden
tasarruf sağlamaktı.
Bugün de aynı uygulamaya devam edilmekte, Nisan
ayının ilk pazar gününde saatler bir saat ileri, Ekim ayının son pazar
gününde ise bir saat geri alınmaktadır. Diğer bir deyişle ilkbaharda
size kaybettirilen bir saat, sonbaharda geri verilmektedir.
ABD' de kış aylarında standart zaman, yazları
ise gün ışığından tasarruf zamanı uygulaması kongre kararı olarak kabul
edilmiş olmasına rağmen bazı eyaletler bu uygulamayı reddetmiştir. Bu
eyaletlerde halen yaz kış standart zaman uygulaması devam etmektedir.
Yaz günlerinde gün ışığı, yani aydınlık saatler
çok daha uzun olmasına rağmen hala tasarruf için saatlerin niçin bir
saat ileriye alındığı çoğunlukla anlaşılmaz. Bunun en kısa açıklaması
'gece zamanını da gündüze katmaktır' ama bizler zaten karanlık olan saat
24:00'de değil de 23:00'de yatmamızın ülkemize ne kazandıracağını
genellikle anlayamayız.
Saatleri ileri almanın kış mevsimi ile alakası
yoktur. Kış aylarında standart zaman uygulanır. Ancak yaz günlerinde çok
uzun aydınlık geçen bir zaman süresi vardır. Amaç bu sürenin
başlangıcını ileri kaydırarak, akşam olma süresini bir saat uzatmaktır.
Yaz günleri hava çok erken aydınlanır. Eğer
çiftçi değilseniz saat 05:00'de uyanmanıza gerek yoktur. Ancak gün
ışığından tasarrufa gerek duymayarak saatlerimizi ileri almasaydık,
bakın ne olurdu?
Dünyada güneşin 21 Haziranda 04:43'de doğduğu
bir yer seçelim. Siz burada yaşıyorsunuz ve 6aat sekizde işte olmak için
saat altıyı çeyrek geçe yataktan kalkmak zorundasınız. Bu seçtiğimiz
yerde güneş ufukla 6 derece açı yaptığında, standart saat ile saat 05:11
civarlarında etraf tamamen aydınlanır. Bu durumda ileri alınmış saatler
06:15'1 gösterir yani gerçekte siz işe bir saat erken gitmiş olursunuz
ama ışığı yakmadan saate bakar, tıraş olup kahvaltı yapabilirsiniz.
Akşamları ise, her zaman 24:00'de yatmaya
vücudunu alıştırmış bir insan, bir saat önce yatmak zorunda kalmış olur
ama hava kararınca gece evde ve sokakta lambaların yanma süresi bir saat
kısalmış olur.
Gün ışığından tasarrufun sanayinin kullandığı
elektrikle alakası yoktur. Onlar gece de, gündüz de olsa zaten aynı
elektrik enerjisini harcarlar.
