Orta Kulak Neresidir :
Kulak; Dış, Orta ve İç kulak olmak üzere 3
kısma ayrılarak incelenir.Dış kulak yolunun sonunda kulak zarı
bulunur. Kulak zarı dış ve orta kulağı birbirinden ayırır.
Yani orta kulak, kulak zarının daha iç tarafında bulunur ve
bir boşluktan oluşur. Bu boşluğun içinde örs, çekiç ve üzengi
adı verilen kemikçikler bulunur. Bu kemikçikler dış kulaktan
gelen sesi iç kulağa aktarma görevi görür. Orta kulak bir
kanal aracılığıyla (östaki borusu) geniz boşluğuna bağlanır.
Bu kanal orta kulağın basıncını ayarlar.
Kaç Tür Orta Kulak İltihabı Vardır:
Orta kulak iltihabı genellikle bakterilere
bağlı olarak gelişir. Bu iltihap yeni oluşmuşsa akut orta
kulak iltihabı, uzun süreden beri var ve kendini kulak zarında
bir delik ile gösteriyorsa kronik orta kulak iltihabı denir.
Ancak bazen östaki borusunun tıkanmasına bağlı olarak ( alerji
veya geniz etine bağlı) orta kulak iltihabı gelişebilir ve
buna seröz orta kulak iltihabı denir.
İltihap Nasıl Oluşur:
Orta kulakta bakterilerin yerleşip hastalık
yapacak kadar çoğalmasıyla orta kulak iltihabı oluşur. Orta
kulağa mikroplar genellikle östaki borusu aracılığı ile geniz
ve boğazdan gelir. Östaki borusunun çocuklarda daha düz ve
kısa olmasından dolayı orta kulak iltihabı çocuklarda daha sık
görülür. Kulak zarı sağlam olduğu sürece dış kulaktan orta
kulağa iltihap yapacak bakteri giremez. Bazen orta kulakta
bakterilere bağlı olmayan iltihap gelişebilir. Bu durum
genellikle östaki borusunun allerji veya geniz eti gibi
nedenlerle tıkanıp orta kulakta basınç problemleri oluşmasına
ve yapışkan sıvı toplanmasına bağlıdır. Seröz orta kulak
iltihabı denilen bu durum bakterilere bağlı orta ulak
iltihabından farklı belirtiler verir ve tedaviside farklıdır.
Bakterilere bağlı iltihap genellikle ilaç tedavisiyle
düzelirken seröz orta kulak iltihabı bazen kulak zarını çizmek
ya da tüp takmak şeklinde bir ameliyat gerektirir.
Ne Gibi Belirtiler Verir :
Orta kulak iltihabının en sık görülen belirtisi
ağrıdır. Özellikle çocuklar ağrıyı daha fazla hissederler.
Bunun dışında işitme azlığı, ateş, bebeklerde huzursuzluk,
dolgunluk gibi şikayetler görülür. Eğer iltihap kulak zarını
delerse kanlı ya da iltihaplı akıntı oluşur. Seröz orta kulak
iltihabında ise ağrı olmaksızın işitme azlığı görülür. Kronik
orta kulak iltihabında ise işitme azlığı, aralıklı veya
sürekli akıntı veya kötü koku şeklinde belirtiler olur.
Muayenede Ne Görülür:
Muayene bulguları orta kulak iltihabının türüne
göre değişir. Bakterilere bağlı iltihapta kulak zarı oldukça
kızarık, bombeleşmiş görülür. Seröz otitis media'da kulak
zarındaki en önemli bulgu zarın içe doğru çökmesidir.
Kızarıklık yine görülebilir. Kronik iltihaplarda ise kulak
zarında delik ve varsa akıntı görülür.
Hangi Tetkikler Yapılır:
Yeni oluşan bir orta kulak iltihabında teşhis
muayene ile konduğu için genellikle tetkik gerekmez. Fakat
seröz ve kronik orta kulak iltihaplarında işitme testleri
gereklidir. Bu hem işitme kaybının derecesini belirlemeye hem
de tedavi sonuçlarını değerlendirmeye yarar. Seröz
iltihaplarda, orta kulak basıncını belirlemek için
timpanometri denilen bir tetkikte yapılır. Kronik orta kulak
iltihaplarında, özellikle tedavi için ameliyat düşünülüyorsa
normal filmler ya da bilgisayarlı tomografi çektirmek
gerekebilir.
Nasıl Tedavi Edilir:
Akut orta kulak iltihabı genellikle
antibiyotikler ve ağrı kesici ilaçlarla uygun şekilde tedavi
edilir. Nadiren antibiyotiklere cevap alınamadığı durumlarda
kulak zarını çizmek gerekebilir. Seröz otitis media'da da yine
önce ilaç tedavisi uygulanır. Özellikle alerjiye bağlı seröz
orta kulak iltihapları ilaç tedavisine iyi yanıt verir. Ancak
birçok kez kulak zarını çizmek veya tüp takmak şeklinde
cerrahi müdahale gerekir. Kronik orta kulak iltihaplarında
nadiren ilaç tedavisi yeterli tedavisi sağlar. Kronik orta
kulak iltihaplarının tedavisi genellikle ameliyattır.
Orta Kulak İltihabı Çok Sık Tekrarlıyor:
Tekrarlayan orta kulak iltihabı demek için,
hastanın 6 aylık bir süre içerisinde 3 veya daha fazla orta
kulak iltihabı geçirmesi gerekir. Tekrarlayan orta kulak
iltihabı olan çocuklarda yarık damak, burun ve sinüs alerjisi,
geniz eti, sinüzit gibi hastalıklar araştırılır. Bunlardan
biri bulunursa tedavi edilir. Eğer bu tür hastalıklar
bulunamazsa önleyici tedavi yapılır. Bunun için şu yöntemlere
başvururlur:
1-Orta kulak iltihabı olmadan düşük dozda antibiyotik
verilmesi
2-Kulak zarının çizilmesi veya kulak zarına tüp takılması
3-Geniz etinin alınması
4-Bazı aşılar
Hangi Durumlarda Ameliyat Yapılır :
Seröz orta kulak iltihabında eğer hastada
işitme kaybı var ve bu durum ilaç tedavisiyle düzelmiyorsa
tedavi ameliyattır. Kronik orta kulak iltihabında da eğer
iltihap orta kulaktaki kemikçikleri eritmeye başlamış ve çevre
dokulara yayılmaya başlamışsa yine ameliyat gereklidir.
Ne Gibi Tehlikeleri Vardır:
Akut orta kulak iltihapları uygun dozda ve
uygun süre ile tedavi edildiklerinde genellikle bir tehlike
yaratmazlar. Seröz orta kulak iltihaplarında da kulak zarında
ileri derecede çökme ve orta kulak kemikçiklerinde erimeye
bağlı işitme kaybı gelişebilir. Bazen ileri derecede zar
çokmelerinde orta kulakta kolesteatom adı verilen ve
kemiklerde erimeye neden olan bir doku gelişebilir ve
iltihabın çevre dokulara yayılmasına neden olabilir. Kronik
orta kulak iltihapları en çok tehlikeye yol açabilen iltihap
türüdür. Kolesteatom daha çok kronik iltihaplarda oluşur. Eğer
kolesteatom yoksa ve kabul edilebilir bir işitme kaybı varsa
ameliyat gerekmeyebilir. Ancak özellikle kolesteatom iltihabın
yayılmasına neden olarak aşağıdaki komplikasyonların
oluşmasına neden olabilir:
-İç kulağa yayılım sonucu tam işitme kaybı ve baş dönmesi
-Beyine doğru yayılım sonucu beyin abseleri
-Yüz felci
-Menenjit
Ameliyat Nasıl Yapılır:
Seröz otitis media'da yapılan işlem ya kulak
zarını çizmek veya tüp takılmasıdır. Kulak zarı çizilerek
(yani delinerek) orta kulakta biriken sıvı boşaltılır. Eğer
sıvı az ve yapışkan değilse tüp takmaya gerek kalmaz. Ancak
sıvı yapışkanlığından dolayı boşaltılamıyorsa kulak zarında
çizilen yere tüp takılır. Ventilasyon tüpü denen bu tüpler bir
ağzı dış kulağa, diğer ağzı orta kulağa bakan ve orta kulağın
dışarıdan hava almasını sağlayan cihazlardır. Bazen lokal
anestezi ile uygulansa da özellikle çocuklarda genellikle
genel anestezi gerekir. Kronik orta kulak iltihapları için
yapılan ameliyatlar genellikle daha büyük ameliyatlardır. Eğer
herhangi bir komplikasyon oluşmamışsa yapılan işlem orta
kulaktaki iltihabı boşaltıp, kemikçiklerdeki erimelere bağlı
kopmaları yok edip ( bu bazen protez koymayı gerektirir) ,
kulak zarındaki deliği kapatmaktır. Zardaki deliği kapatmak
için genellikle kulak arkasındaki kasın zarı alınarak
kullanılır. Kronik orta kulak iltihaplarında eğer komplikasyon
oluşmuşsa genelde ilk ve bazen tek amaç iltihabı
temizlemektir. Bunun için kulak çevresindeki kemikler daha
fazla açılır ve işitmenin sağlanması ikinci plana itilir.
Hatta bazen işitme feda edilir. Kronik iltihaba bağlı
ameliyatlarda genelde kulak arkasından yapılan kesi ile
ameliyat yapılır.
Ameliyat Olmazsam Ne Olur :
Seröz orta kulak iltihaplarında ameliyat
olunmazsa zardaki çökme ve sıvı birikimi artar. İşitme kaybı
günlük yaşamı zorlaştıracak seviyeye gelir ve daha sonra
uygulanacak ameliyatın başarı şansı düşer. Kronik orta kulak
iltihaplarında ise eğer işitme kaybı az ise ve iltihap pasif
durumda olup, sık sık akıntı yapmıyorsa ameliyat olmadan yaşam
devam edebilir. Bu durumda hasta kulağına su kaçırmamaya ve
mümkün olduğunca üst solunum yolu infeksiyonu geçirmemeye
çalışmalıdır. Ancak iltihap sık sık aktif hale gelip akıntı
oluyorsa, işitme kaybı ilerliyorsa, kulak kemikçiklerinde
erime artıyorsa ve orta kulak iltihabına bağlı komplikasyonlar
oluşmuşsa tedavi kesinlikle ameliyattır.
Ameliyatın Ne Gibi Riskleri Vardır:
Her ameliyatın olduğu gibi orta kulak
ameliyatlarının da riskleri ve komplikasyonları vardır. Bu
ameliyatlar için sıklıkla genel anestezi kullanıldığı için
anestezi riskleri mevcuttur. Bunun dışında kulak zarının
çizilmesi genellikle problem yaratmamasına rağmen bazen iç
kulağa zarar verilebilir. Tüp takılması da bazı problemler
yaratabilir. Tüp takılırken kulak zarına fazla zarar
verilebilir veya tüp orta kulağa kaçabilir. Tüp takıldıktan
sonra ise, zarda kalıcı delik, kireçlenme, infeksiyon ve buna
bağlı akıntı oluşabilir.
Kronik orta kulak iltihapları için yapılan ameliyatlar daha
büyük ameliyatlardır ve bunlarında bazı komplikasyonları
vardır. İç kulağa zarar verilerek tam işitme kaybı, yüz felci,
çevredeki damar ve sinirlerin yaralanması önemli
komplikasyonlar arasındadır.
Ameliyattan Sonra Nelere Dikkat Etmeliyim:
Kulağına tüp takılan hastaların dikkat etmesi
gereken en önemli konu kulağa su kaçmasının önlenmesidir.
Bunun dışında genellikle ayda bir kez kontrol yeterlidir.
Kronik orta kulak iltihaplarında ise en önemli konu
pansumanlara doktorun uygun gördüğü şekilde riayet edilmesi ve
verilen ilaçların uygun şekilde kullanılmasıdır. Orta kulak
iltihabı için ameliyat olan hastaların yiyecek ve içecekle
ilgili dikkat etmesi gereken önemli konular yoktur. Kronik
orta kulak iltihabı nedeniyle kulak çevresindeki kemiğin fazla
oyulmak zorunda kalınan hastalarda, oluşan boşlukta kulak kiri
sık sık birikebilir. Bunlar periyodik olarak temizlenmelidir.
Ameliyat Kesin Çözüm mü?
Orta kulak iltihapları için yapılan
ameliyatlardan önce hiç bir zaman sorunun kesinlikle yok
olacağına dair iddiada bulunulmaz. Tüp takılan hastalarda tüp
çıktıktan sonra orta kulaktaki basınç ve sıvı problemleri
tekrar edebilir. Bazen birkaç kez tüp takılmasına rağmen
problemin devam ettiği hastalar vardır. Kronik orta kulak
iltihabı ameliyatları sonucunda ise takılan zarın tutmaması,
takılan protezlerin yerinden çıkması, iltihabın devam etmesi
gibi problemler oluşabilir.
kaynak:kbbhastanesi.com
Uyarı: Bu sitede yer alan hiç bir
bilgi,içerik,açıklama hekim tavsiyesi yerine geçmez.
