NAR
Orjinal
Adı: Punica granatum
Bilgi :Nargiller familyasının örnek bitkisidir. Anayurdunun
Doğu Akdeniz havzası olduğu sanılan nar yumuşak iklimli, sıcak ve kurak
yerleri; kalkerli, derin ve yumuşak toprakları seven; aynı adlı meyvesi
yenen ve 4-5 m'ye kadar boylanabilen küçük ağaçtır. Akdeniz bölgesinden
Japonya'ya, öte yanda ABD'nin güneyi ile Güney Amerika Kıtası'na kadar
yayılmış olup kimi yerde meyvesi için, kimi yerde süs bitkisi olarak
yetiştirilmektedir. Ülkemizde Ege ve Akdeniz bölgelerinde bolca, ayrıca
iklimi uygun olan diğer bazı yerlerde de yetiştirilir. Kimi türlerinde,
kışın dökülmeyen yaprakları genelde kısa saplı, kenarlar düz, ucu sivri,
parlak ve karşılıklı dizilmiş durumda bulunur. Mayısta başlayıp yazın da
açan özel nar kırmızısı renkli, süsleyici özellik taşıyan çiçekleri, çok
kısa saplı, tek tek ya da 2-3 tanesi bir arada olur. iri bir portakal
kadar büyüyebilen meyvesinin dış kabuğu, bir ucunda dişli bir taç taşır,
esmer kırmızı ya da sarımsı yeşil renkte olur. Bu kabuğun içinde tatlı,
mayhoş ya da ekşi ve kırmızı, pembe, kirli beyaz ya da sarımsı olan etli
taneler bulunur. Bu tanelerin içinde de bitkinin tohumunu taşıyan sert
kabuklu çekirdekleri vardır. Bitki, tohumları ya da gövde çelikleriyle
çoğaltılır.
Nar ağacının kök, gövde ve kabuklan nişasta, mannit, reçine, tanen ve
birtakım asitlerle alkaloitler içerir. Narın meyvesinde ise meyve
şekeri, potasyum, magnezyum, C vitamini ile eser miktarda diğer
mineraller bulunur. Nar, meyve olarak yenildiği gibi sıkılıp suyu
çıkarılarak, şerbeti ya da şurubu yapılarak tüketilir.
Tibbi Etkileri ve Kullanımı Bitkinin tıbbi etkileri ile bunlardan
yararlanma yöntemleri aşağıda verilmiştir:
• Nar ağacının kurutulmuş kök, gövde ve dal kabukları yakın zamanlara
kadar en etkin tenya düşürücü olarak kullanılmıştır. Ancak, içerdiği
alkaloitlerin insan için de birtakım zehirleri içermesi nedeniyle, bu
kabuklar günümüzde kullanılmamakta, yerine, nar meyvesinden elde edilen
infüzyondan yararlanılmaktadır.
• Ayrıca nar kabuklarının infüzyonu peklik vericidir. Narın çiçek ve
tohumlarının sıkılmasıyla elde edilen su da aynı amaçla kullanılır.
• Olgun nar meyvesinin sıkılmış suyunun içilmesi ya da tanelerinin
yenilmesi idrar söktürücü, sindirimi kolaylaştırıcı ve güçlendirici
(tonik) etkiler sağlar.
• Doku ve damar büzücü etkileri nedeniyle, nar meyvesinin
kabuklarının kurutulup toz halinde öğütülmüş hali, yaralarda kanı kesici
olarak kullanılır.
• Aynı tıbbi nitelikleri nedeniyle, bu kabuklardan elde edilen
dekoksiyon ağır diyare ve hatta dizanteriye karşı kullanılabilir.
Yukarıda sözü edilen infüzyon şöyle hazırlanır ve kullanılır: Soyulan
narın kabuklan iyice kıyılır. Bunlardan 3-5 tatlı kaşığı alınıp üzerine
1 bardak kaynar su dökülerek 10-15 dakika süreyle demlendirilir. Bu
infüzyondan, sabah ve akşamları olmak üzere günde iki kez birer bardak
alınabilir.
Dekoksiyon da aynı miktarda nar kabuğunun 1 bardak suyla kaynama
noktasına kadar ısıtılıp daha sonra 10-15 dakika daha kısık ateşte
ısıtılmasının sürdürülmesiyle hazırlanır. Dekoksıyonun alınma dozajı da
aynen infüzyonunki gibidir.
