LABADA
Orjinal Adı: Rumeoc patienta
Diğer Adları: Efelek
Bilgi :Karabuğdaygiller familyasındandır. Kuzukulağının yakın
akrabası olan labadanın ülkemizde yetişen 25 kadar türü vardır.
Bunlardan en yaygını olan Adi labada (R. patienta), sulak yerlerde
kendiliğinden yetişen, aynı zamanda tarımı da yapılan ve 0,5-2 m.
arasında boylanabilen, çokyıllık otsu bitkidir. Kazık kökü dallı olup
dışı kahverengi ve içi sarıdır. Yuvarlak kesitli dik gövdesi,
uzunlamasına çizgili ve genellikle kırmızımsı renklidir. Yaprakları
almaşık dizili, saplı, uzunca, oval ya da elips biçimli ve kenarları
hafif dalgalı olur. Yazın açan çiçekleri gövdenin tepesinde kırmızımsı
yeşil renkli salkımlar halinde bulunur. Bitki, çiçeklerinden olgunlaşan
meyvesindeki tohumlarla çoğalır.
Labadanın yapraklarında çeşitli mineral ve vitaminler; kazık
köklerinde nişasta, şekerler, reçine ve antrakinon türevleri bulunur.
Anadolu'nun bazı yerlerinde labada yapraklarıyla salata, sebze yemekleri
ve 'efelek dolması' denilen özel etli yemeği yapılır. Meyvelerinin
demlendirilmesiyle yapılan 'gığış çayı' bazı yerlerde çay yerine içilir.
Tibbi Etkileri ve Kullanımı Sağlığa yararlı bazı etkileri
kuzukulağınınkine benzeyen labadanın, tıbbi etkileri ve onlardan
yararlanma yöntemleri şöylece sıralanabilir:
• Yaprakları, bedeni güçlendirici toniktir.
• İştah açıcıdır.
• Kanı ve bağırsakları temizler.
• Hafif müshil etkisi vardır.
Bu etkiler için, labadanın yapraklan çiğ olarak yenir ya da % 5'lik
standart dekoksiyonu yapılarak içilir. Yani, 1 litre sıcak suya 50 gr.
taze labada yaprağı konulup 15-20 dakika kadar kaynatılır. Böylece elde
edilen dekoksiyon, günde iki-üç kez birer bardak alınır.
• Yaprakları, deri hastalıklarında etkilidir. Çıbanları
olgunlaştırır. Yara ve egzamaları iyileştirir. Bu etkileri sağlamak
üzere, labadanın yapraklarıyla yara lapası hazırlanır ve şikayet edilen
yerlere dıştan uygulanır.
