KİRAZLAR VE VİŞNE
Orjinal
Adı: Cerasus türleri
Bilgi :Gülgiller familyasındandır. Anayurdu, Kuzey Anadolu
bölgesidir, öyle ki, Giresun ilimizin adı, yörede yetişen ve o dönemde
adına ceresia denilen yabani kiraz ağacından gelmektedir. Kiraz, Antik
çağlarda Avrupa'ya götürülmüş ve oradan dünyaya yayılmıştır. Yabani
kiraz ağacı (C. microcarpa), günümüzde de Doğu Karadeniz Bölgesi
ormanlarında dikenli ve dikensiz türleriyle çok bulunur ve 10-15 m.
boylanabilirken, Avrupa ormanlarında 25-30 m'ye yükselen örnekleri
görülmektedir. Dikine büyüyen ve piramit görünüşünü alan yabani kiraz
ağacının çiçekleri beyazdır, ilkbaharda çiçeğinden önce yaprakları açar.
Yabani kiraz ya da aynı familyadaki Mahlep (Idris) ağacına aşı yapılarak
Bahçe kirazı ağacı (Prunus-Cerasus-Avium) türü elde edilir. Bahçe
kirazının çiçekleri pembe-beyazdır. Meyvesi tek çekirdekli tohumunu
taşır. Serin yerleri ve süzek toprakları seven kiraz ağaçları, tohumuyla
çoğalır.
Kiraz ağacının meyvesi, bulunduğu bölgeye göre nisan sonu ile temmuz
ayı arasında olgunlaştığında, siyaha yakın kırmızı ya da sarı renkte
olur. 1-3 cm. çapında yuvarlak biçimli, etli, sulu, az lifli, aromalı ve
lezzetli olan meyveyi, dallara ince uzun bir sap bağlar. Fosfor, B3 ve C
vitamini ile meyve şekeri yönünden zengin olan kiraz sevilerek yenen bir
meyvedir. Ayrıca pastacılık, şekerlemecilik ve içki yapımında
kullanıldığı gibi reçeli de yapılır. Olgun kiraz ağacının kerestesi
marangozlukta kullanılır.
Tibbi Etkileri ve Kullanımı Kiraz ağacının kabuğu, yaprakları,
çiçekleri ve meyve saplan bedene yararlı etkiler taşır. Bu tıbbi etkiler
ve onlardan yararlanma yöntemlerini şöyle sıralayabiliriz:
• Kabuğu peklik verici ve ateş düşürücüdür. Bunun için ağacın gövde
ya da dallarının kabuğu soyulup kaynatılarak dekoksiyonu yapılır ve
içilir.
• Yapraklan müshildir. Kaynar suya daldırılan yaprakların
demlendirilmesiyle hazırlanan infüzyonu içilir.
• Çiçekleri göğsü yumuşatır ve öksürüğü geçirir. Bunun için ağacın
çiçekleri kaynar suya daldırılıp demlendirilerek yapılan infüzyonu
içilir.
Kiraz ağacının tıbbi bakımından en etkili ve önemli bölümü meyve
saplarıdır. Kirazın ve hatta vişnenin (Cerasus vulgaris) meyveleri
yenilirken sapları atılmayıp gölge ve havadar bir yerde kurutulursa
aşağıdaki tıbbi etkileri taşıyan doğal bir ilaç elde edilir:
• Kiraz ya da vişnenin meyve sapları idrar söktürücüdür.
• Böbrekleri ve idrar yollarını temizler.
• İçerdiği bazı mineraller nedeniyle bedenin su dengesini düzenler.
• Kabızlığı giderir.
• Bedeni güçlendirici toniktir.
Bu etkileri sağlamak için 2-3 tatlı kaşığı kurumuş kiraz ya da vişne
sapı alınıp 1 bardak suya konularak kaynama noktasına kadar ısıtılır.
Daha sonra ateş kısılarak 10-15 dakika daha ısıtma sürdürülür. Böylece
elde edilen dekoksiyondan günde üç kez birer bardak içilir.
