KEREVİZ
Orjinal
Adı: Apium graveolens
Bilgi :Maydanozgiller familyasındandır. Avrupa, Akdeniz
havzası ile Kafkasya'da yetişen yabani kerevizlerin ayıklanma ve ıslahı
ile elde edilmiş ikiyıllık, çok kokulu, otsu tarım bitkisidir. Ülkemizde
bolca yetiştirilmekte olan kereviz, 30-100 cm. boylanabilir.
Yumrukökleri şişkin, etli ve lifli; 2-5 yaprakçıktan oluşan yapraklan
çok parçalı ve yaprak sapı olukludur. Bitkinin kökü gelişkin olanlarına
kök kereviz, sapı gelişkin olanlara ise sap ya da yaprak kereviz denir.
Kereviz bitkisi birinci yılında yalnızca kök ve yapraklarını geliştirir,
ikinci yılında sapı sürerek beyaz ya da sarımsı renkte çiçeklerini açar
ve tohum verir. Tohumları 1,5-2 mm. uzunlukta, esmer renkli ve özel
kokulu olur. Güneşli, sert rüzgarlardan korunmalı yerleri; nemli, suyu
iyi akıntılı ve bitek toprakları seven kereviz bitkisi, tohumlarıyla
çoğaltılır. Ancak, fide halindeyken yeri değiştirilerek şaşırtma
yapılmalıdır.
Vitaminler, mineral tuzlar ve diğer besleyici maddeler yönünden
zengin bir bitki olan kerevizin, kök ve yaprakları makbul bir sebze
olarak bolca tüketilir. Körpe yaprakları kurutulup ezilerek bazı
yemeklere çeşni vermesi için katılır, içerdiği minerallerden başka, %
2-3 oranında apiol adlı uçucu yağı içeren tohumları, öğütülüp kereviz
tuzu olarak bazı yiyeceklere katılır. Tuzsuz rejimlerde sofra tuzu
yerine kullanılır.
Tibbi Etkileri ve Kullanımı Özellikle aşağıdaki bedene yararlı
etkilerinden ilk ikisi Antik çağlardan beri bilinen kerevizin tıbbi
etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri şöyle sıralanabilir:
• Uyarıcıdır.
• İdrar söktürücüdür.
• Kanı temizler.
• İçerdiği apiol adlı madde nedeniyle idrar yollarını da temizler.
• Gaz söktürücüdür.
• İştahı açar, sindirimi kolaylaştırır.
• Sinirleri yatıştırır.
• Bedeni güçlendirici toniktir.
• Romatizma, artrid ve gut tedavisinde olumlu etkileri vardır.
• Eskiden beri afrodizyak etkisi olduğu varsayılmaktadır.
Bütün bu etkilerinden yararlanılmak üzere, 1 bardak kaynar suya,
piyasadan satın alınan, sonbaharda toplanmış olgun kereviz tohumlarından
o anda ezilmiş 1-2 tatlı kasığı atılır ve 10-15 dakika süreyle
demlendirilir. Böylece elde edilen infüzyon, günde üç kez birer bardak
olarak içilir.
