HATMİLER
reklamlar
Orjinal
Adı :Althaea türleri
Diğer Adları :Tıbbi hatmi, Gülhatmi
Bilgi: Ebegümecigiller familyasındandır. Anayurdunun Çin
olmasına karşın hatmi türleri Eski Dünya'nın tüm ılıman iklim
bölgelerine yayılmıştır. Türlerine göre bir, iki ya da çokyıllık bitki
olan hatmiler, 10 cm. ile 2 m. arasında boylanabilir. Süs bitkisi olarak
yetiştirildiği gibi, doğada kendiliğinden de yetişirler. Gövdesi
yuvarlak kesitli, kadifemsi görünüşlü ve açık yeşil renklidir, iri ve
kalın yaprakları kadifemsi dokulu, kenarları dişli, gözyaşı biçimli ve
gri-yeşil renklidir. Türlerine göre beyaz, sarı, turuncu, kırmızı, pembe
ve mor renkte açan çiçekleri 7,5-10 cm. genişlikte ve gösterişlidir.
Uzun ve kalın kökü lifli dokulu ve yapışkan bitki sıvılıdır. Açık
kahverengi tohumları disk biçimlidir. Hatmi türleri tohumuyla; gövde
çelikleriyle ya da bitki tabanının bölünmesiyle çoğaltılır.
Tıbbi hatmi (A. offidnalis)'ın kökü % 25-35 oranında bitki sıvısı,
nişasta, sakkaroz, tanen, pektin ve asparin; yaprakları yapışkan sıvı
ile eser miktarda esans içerir. Bazı yerlerde hatmi çiçekleri ve körpe
yapraklan salatalara katılır. Körpe yaprakları sebze gibi haşlanarak
yenilir.
Tıbbi Etkileri ve Kullanımı Kimi zaman tıbbi yararları için yerine
Gülhatmi (A. rosea) türünün kullanıldığı Tıbbi hatminin bu tıbbi
etkileri ve onlardan yararlanma yöntemleri aşağıda özetlenmiştir:
• Mideyi yatıştırır, bağırsakları yumuşatır.
• İdrar söktürücüdür.
• Nezleyi hafifletir. Göğsü yumuşatır ve balgamı söktürür.
Bu etkilerinden yararlanılmak üzere, hatminin çiçek açışından sonra
toplanan yaprakları, gölge ve havadar bir yerde kurutulur, 1 tatlı
kaşığı kurumuş yaprak, 1 bardak su içinde kaynama noktasına kadar
ısıtılır, sonra ateş kısılarak 10-15 dakika daha ısıtma işlemi
sürdürülür. Böylece hazırlanan dekoksiyondan günde üç kez birer bardak
içilir.
• Hatmi sakinleştiricidir.
• Ağız, boğaz ve diş diplerindeki ülserlere iyi gelir.
Bu durumlar için, yukarıda anlatıldığı şekilde kurutulan hatmi
yapraklarından 1 -2 tatlı kaşığı alınıp üzerine 1 bardak kaynar su
dökülerek ve 10 dakika demlendirilerek bir infüzyon hazırlanır.
Sakinleştirici etkisi için günde üç kez birer bardak infüzyon içilir.
Aynı infüzyonla yapılan gargara, ağız ülserlerine iyi gelir.
• Ayrıca hatmi bedendeki yaraları iyileştirir.
Bunun için, hatmi yaprakları ezilerek bir yara lapası hazırlanır. Bu
lapa yaralara dıştan uygulanır.
