GÜNLÜK
reklamlar
Orjinal
Adı: Liquidambar orientalis
Diğer Adları: Akamber, Günnük, Sığla, Sığıla
Bilgi: Acıfındıkgiller familyasındandır. Yeryüzünün Üçüncü
(Tersiyer) döneminden, yani yaklaşık 65 milyon yıl öncesinden günümüze
kalan Anadolu Günlük ağacı (Liquidambar orientalis) dünyada yalnızca
ülkemizde, Muğla ilimizin Marmaris, Milas, Köyceğiz ve Fethiye
ilçelerinde yabani olarak yetişmektedir. Aynı cinsten Amerikan Günlük
ağacı (L. styracifluea) ile Formoza Günlük ağacı (L. formosana)
ülkemizde yetişmez. Anadolu Günlük ağacı 20 m'ye kadar boylanabilen,
kışın yapraklarını dökmeyen, çınara benzeyen kalın dallı ve geniş tepeli
bir bitki olup ya tek cins ya da diğer ağaçlarla birlikte ormanlar
oluşturarak gelişir. Çınarınkine benzeyen ama daha küçük ve daha açık
renkli olan yapraklan ince uzun saplı, 3-7 loplu ve bu lopların
kenarları keskin dişlidir. Yaz mevsiminde açan çiçekleri yeşilimsi
renktedir. Aynı ağaç üzerinde erkek ve dişi eşeyli çiçekleri ayrı
gruplar halinde bulunur. Kapsül biçimindeki meyvelerinin içinde 1-2 tane
küçük tohumu yer alır. Nemli ve humuslu toprakları seven günlük ağacı,
döktüğü tohumlarla çoğalır.
Günlük ağacının odunlaşmıs gövdesi üzerinde balsam kanalları vardır.
Her ağaçtan iki ya da üç yılda bir, yaz mevsiminde uzunlamasına yarıklar
açılarak ağacın güzel kokulu yağı (balsam) ve kabukları alınır. Bu
balsam stirol adlı uçucu yağ, vanilin, rejine, sinnanik asit, stirasin
ve storesin adlı maddeleri içerir. Parfümeri endüstrisinde iyi bir koku
tespit edicidir (fîksatif). Günlük ya da sığla yağı denilen bu balsam,
Türkiye'nin tarımda önemli bir dışsatım ürünüdür. Ayrıca tütüne güzel
koku vermek üzere kullanılır. Ağacın balsamı alınmış kabukları buhur
adıyla dini törenlerde tütsü olarak yakılır.
Tibbi Etkileri ve Kullanımı Piyasada satılan sarımsı gri renkli, bal
gibi koyu kıvamlı, güzel kokulu ve acımsı tatlı günlük ya da sığla
yağının tıbbi etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri şöyle
özetlenebilir:
• İyi bir antiseptiktir. Yaraların temizlenmesinde ve
iyileştirilmesinde dıştan uygulanır.
• Ciltte ve saçlı deride de antiseptik ve temizleyici olarak dıştan
uygulanır.
• Uyuz ve mantar gibi deri hastalıklarında günlük merhemi ya da
yakısı şeklinde uygulanarak, asalak öldürücü ve iyileştirici
etkilerinden yararlanılır.
• Mide ve onikiparmakbağırsağı ülserlerinde yara iyileştirici
niteliğinden yararlanılır. Bunun için günlük yağı sulandırılıp içine bal
ya da şeker katılarak tatlandırılıp içilir.
• Ayrıca günlük yağı balgam söktürücü, nefes darlığını giderici ve
bedeni rahatlatıcı etkiler taşır. Bunun için bir önceki maddedeki gibi
tatlandırılıp sulandırılarak içilir.
