Şişman kadınlar, gebelikte 11
kg.dan az ağırlık kazansalar bile
normal ağırlıkta bebek doğururken, gebelik öncesi anne zayıf
ise bebek düşük doğum ağırlıklı doğma riskine sahiptir.
Kadının gebelik öncesi beslenme durumu önemli olup, mutlak
surette dikkate alınmalıdır.
Gebelik Öncesi vücut ağırlığı mümkünse saptanmalı ve
standartlara göre değerlendirilmelidir.
Yetişkinlerde boya uygun vücut ağırlığını saptamak için
standartlar kullanılmaktadır. Beden kitle indeksinin
kullanılması ise daha pratik bir yöntemdir. Boy ölçülür, metre
olarak yazılıp karesi
alınır. Çıkan rakam 20 ile çarpılırsa boya uygun ağırlığın alt
sınırı, 25 ile çarpılırsa boya uygun ağırlığın üst sınırı
bulunur (ortalama 21) bulunan değere gebelik ayına göre ekleme
yapılır.
Gebelik öncesi zayıf olan kişilerde düşük doğum ağırlıklı
bebek doğum oranı ve preeklamsi riski yüksektir. Gebenin
diyetine ek besinler eklenerek bu durum düzeltilebilmektedir.
Gebelik öncesi şişman olan kişilerde ise hipertansiyon, şeker
hastalığı, doğum güçlükleri gibi birçok komplikasyonun riski
artmaktadır.
Gebelikte ağırlık kazanmanın izlenmesi önem taşımaktadır. Gebe
kadın ilk üç ayda her ayda 0.5-1 kg, sonraki aylarda ise ayda
ortalama 1.5-2.0 kg. ağırlık kazanmalıdır. Gebelik süresince
annenin toplam ağırlık artışı ( 10-14 kg.) ortalama 12.5 kg
%15, olmalıdır. 7 kg dan az ağırlık kazanma, anne ve bebeğin
sağlığını tehlikeye sokar. Gebelik öncesi anne şişmansa daha
az kilo
almalıdır. Anneye beslenmesinin önemi sürekli anlatılmalıdır.
Ayrıca ağırlık kazanımı az olduğunda anne sütünün veriminin
düşeceği vurgulanmalıdır.
DİKKAT!
Gebelik süresince anne ortalama 12.5 kg %15 (10-14 kg) ağırlık
kazanmalıdır. (Ayda 1-1-5 kg.)
Enerji eklemeleri, kadının gebelik öncesi ağırlığına göre
yapılmalıdır.
Gebelik öncesi ağırlığı normal olan kadına ilk 3 ay normal
enerji gereksinimine 150 kalori, 4-9 ay arası ise 300 kalori
eklenmelidir.
Gebelik öncesi kadın şişmansa enerji eklemesi yapılmaz,
ihtiyacı kadar verilir.
Gebelik öncesi çok şişman kadınlara düşük enerjili diyetler
ilk üç ay uygulanabilir.Dördüncü aydan sonra enerji
kısıtlaması yapılmamalıdır. Kısıtlama gerektiğinde günlük
enerji 1200-1500 kaloriden az olmamalıdır.
Gebelik öncesinde kadın zayıfsa ilk 3 ay 250 kalori, sonraki
aylarda ise 300 kalori ekleme yapılmalıdır.
Anne yaşı, çocuk sayısı ve doğum aralığı anne ve bebek
sağlığını etkilemektedir.
Anne Yaşı: Anne ölüm hızının, 20-30 yaşlar arasında en düşük
olduğu bulunmuştur. 18 yaş altında ve 35 yaş üzerinde doğum
yapan kadınlarda ölüm oranı daha yüksektir.
Adölesan Gebeliği: Ergenlik yaşı, gencin beslenme durumuna
bağlı olarak değişmektedir.Genç, daha kendisi büyüme çağında
olduğu dönemde gebelik ortaya çıkmaktadır. Depolan yeterli
değildir, kendi enerji ve besin öğeleri gereksinmesi
yüksektir. Bebek için de ek gereksinme söz
konusudur. Adölesan gebeliği, anne ölümlerine ve prematüre
düşük doğum ağırlıklı bebeklere,perinatal ölümlere neden
olmaktadır.
