Emzirme Sorunları
Emzirme, tümüyle doğal bir
olay olmasına rağmen, bir takım
güçlükler içerir.
Özellikle ilk birkaç hafta, hem siz, hem de bebeğiniz için
yorucudur. Anne ile bebek arasında iyi bir emzirme
ilişkisinin kurulması haftalar sürebilir.İlk yapılacak şey,
emzirmeyi gerçekten istemek ve sabırlı olmaktır. Sizin için bir
kaç ipucu:
Bebeğinizi emzirmek için ideal duruş şeklinizi bulun,
gevşeyin, bebeğiniz emmeye başlarken derin nefes alıp verin..
Bebeğini uzun süre başarıyla emzirmiş annelerle, hatta kendi
annenizle konuşun..
Bebek bakım deneyimi olan bakıcılarla, bebek hemşireleriyle,
çocuk hekimleriyle görüşün, önerilerini alın..
Tüm bunlara karşın, başarılı bir emzirmenin olamamasının
tedavi gerektiren kimi tıbbi nedenleri de vardır. Bunları
özetlersek;
Göğüslerin aşırı dolması ve şişmesi
Meme başında ağrı
Meme başında çatlaklar
Meme iltihabı (mastit)
Meme ucu sorunları
Bebekte dudak ve damak yarığı
Bebeğin memeyi reddetmesi
Göğüslerin aşırı dolması ve şişmesi
Doğumdan 2-3 gün sonra, göğüslerinize daha çok kan gelmesi
sonucu süt üretimi başlar. Bunun sonucunda da,göğüsleriniz
şiş, gergin, rahatsız edici derecede dolgun bir hal alır.
Kuşkusuz bu olay, her annede farklı düzeydedir. Kimisinde
hafif bir şişkinlik olurken, kimi annelerde göğüsler şaşırtıcı
ölçülerde büyür ve zonklama tarzında bir ağrı hissedilir.
Bazen şişlik kola doğru yayılır.
Bu durum, annelerde aşırı tedirginliğe yolaçar, süt
kanallarının tıkandığı duygusuna kapılır anneler. Bebeğin
emmesi, kısa sürede rahatlama sağlar.
Bu durumda yapılacak ilk iş bebeğinizi olabildiğince
emzirmektir. Sağlıklı bir emzirme sonucunda şişlik 24- 48 saat
içinde normale döner. Emzirmezseniz, büyük ihtimalle sorun
daha da ciddileşecektir. Bu durumda ikinci seçenek, süt
pompası ile göğüsleri boşaltmaktır.
Gergin ve dolu göğsün yarattığı rahatsızlık nasıl
giderilebilir?
Öncelikle şunu aklınızdan çıkarmayın ki, göğüslerin şişmesi
olumlu bir durumdur. Bebeğiniz için süt üretimine başladınız,
ve kısa süre sonra bu üretim miktar olarak da ihtiyaca göre
ayarlanacaktır! O halde:
Gece gündüz göğüslerinizi destekleyen bir emzirme sütyeni
kullanın, çok sıkmamasına dikkat edin
En geç 2-3 saatte bir emzirin. Her seferinde her iki
göğsünüzü, her birini 10-20 dakika olmak üzere emzirin. Bunun
için gerekirse bebeğinizi uyandırın.
Meme başınız ve etrafındaki kahverengi alan areola- sertken
emzirmekten kaçının, aksi halde zorlamanız meme başı
çatlaklarına neden olacaktır. Göğüs ucunuzu yumuşatmak için
ellerinizi kullanarak bir miktar süt sağmanız süt akışını
başlatacaktır. Bunun yeterli olmadığı durumda ılık bir duş
alınabilir
Areolayı yumuşatmak amacı yada bebeğin emmeyi ısrarla
reddetmesi durumları dışında süt pompası kullanmaktan
kaçının!. Aşırı- sürakli pompa kullanımı, süt üretimini çok
fazla artıracak, bu da göğüslerinizdeki dolgunluk hisi ve
ağrının artmasına neden olacaktır.
Bebek emerken, emdiği memeye yavaşça masaj yaparak süt akışını
kolaylaştırın.
Ağrı hissinin azalması ve şişliğin inmesi için, emzirme
sonrası meme üzerine buz torbası uygulayın. Bunun yetmediği
durumlarda, paracetamol türü ağrı kesiciler kullanın.
Göğüslerinize doğrudan sıcak uygulamaktan kaçının.(sıcak bez,
sıcak su şişesi, termofor gibi) Bu tür yaklaşım, tam tersi
sonuç verecek, şikayetlerinizi artıracaktır.
Meme Uçlarında Ağrı
Bebeğin memeyi hatalı tutmasından dolayı meme ucunda ağrı
oluşur. Bebeğin sadece meme ucunu ağzına alarak emmesi
durumunda ağrılar meydana gelir. Meme ucu ağrılı olan anne
daha az ve kısa süreli meme emzirir. Bu durum süt yapımının
azalmasına neden olur. Bebek sık sık ağlar ve emmek ister.
Anne meme ucu acıdığı için emzirmek istemez.
Doğru emzirme için bebeğin göğüs ucu etrafındaki aerola
bölgesininde bir kısmını ağzına alarak emmesi gerekir. Emzirme
sırasında memenin doğru tutulmasıyla meme ucundaki ağrı geçer.
Meme sabunla yıkanmamalı, krem veya ilaç kullanılmamalı.
Meme başı karbonatlı su ile silinmemeli.
Meme zorla bebeğin ağzından çekilmemeli.
Emzirme sonunda bebeğin memeyi bırakması beklenmeli veya anne
parmağını bebeğin ağzına sokarak memeyi çıkarması sağlanmalı.
Meme Uçlarında Çatlaklar
Memede çatlak, soyulmaların nedeni ve
zedelenmelerin oluşması, bebeğin memeyi yanlış pozisyonda
emmesinden kaynaklanır. Bu çatlaklardan memeye mikroplar
geçebilir ve meme iltihapları oluşabilir. Meme derisi kızarır
ve sızlar. Anne emzirme sırasında acı çeker.
Çatlakları engellemek için;
Emzirirken iyi yerleşmek ve bebeğin memenin etrafındaki
kahverengi kısmı tümüyle ağzına alıp emzirme boyunca ağzında
tutması sağlanmalıdır.
Emzirmelerde temizliğe özen göstermelisiniz. Göğüse değen
herşey temiz olmalıdır.
Meme mümkün olduğu kadar hava ile temas etmelidir.
Her emzirmeden sonra memenizi kurulayın.
Sızlayan memeyi bir gün için elle boşaltabilirsiniz.
Emzirmeden sonra meme su ile yıkanıp kurulanmalı ve memeden
bir iki damla süt akıtarak kendiliğinden kuruması
sağlanmalıdır.
Pamuklu sütyen kullanınız. Sentetik sütyenler çatlakların
oluşmasına yol açar.
Meme İltihabı-Mastit
Meme iltihabı nedir?
Tıkanmış süt kanallarının yada mikroorganizmaların neden
olduğu bir hastalıktır. Belki de anneler için en rahatsız
edici durumdur meme iltihabı. Ateş, halsizlik, yorgunluk,
memede ağrı ve kızarıklık gibi belirtileri vardır.
Meme iltihabının nedenleri nelerdir?
Mastit bebeğini emziren-emzirmeyen her 20 anneden birinde
görülür. Enfeksiyon, genellikle meme başında bulunan
çatlaklardan süt kanallarına doğru yayılır. Emzirmeyen
annelerde göğüslerin şişmesi de mastite yol açabilir. Diğer
nedenler arasında, emzirme yoluyla göğüslerin yeterince
boşaltılamaması hastalıklara karşı azalan direnç sayılabilir.
Nitekim yeni doğum yapmış annelerin çoğu aşırı bir yorgunluk
ve stres altındadırlar ve yeterince beslenememektedirler.
Meme başlarının hassaslığı nedeniyle ilk doğum yapan annelerde
mastit biraz daha sık görülür, ne var ki bu ikinci, üçüncü
doğumlardan sonra görülmeyeceği anlamına gelmez.
Mastitin en sık görüldüğü dönem, doğumdan sonra 10-28. günler
arasıdır.
Mastit olup olmadığınızı nasıl anlarsınız?
Genellikle soğuk algınlığı geçiriyor gibi hissedersiniz.
Belirtiler arasında, bir yada iki göğüste kızarıklık, sertlik,
sıcaklık, ağrı, ve enfeksiyon olan süt kanallarında şişlik
sayılabilir. Ateş ve halsizlik, durumun daha ciddi olduğunu
düşündürür.
Mastit, birden fazla sayıda olabilen bir durumdur, ama aynı
anda iki göğüste birden gelişmez.
Bu durumda ne yapılmalı?
Hemen doktorunuzla görüşün. Muhtemelen antibiyotik tedavisine
başlanacaktır. Bu durumda emziriyorsanız, kullandığınız
ilaçların bebeğe zarar vermeyeceğini özellikle açıklığa
kavuşturun. Antibiyotik etkisi başlar başlamaz, belirgin bir
rahatlama hissedeceksiniz.
Mastit sırasında bebeğimi emzirebilir miyim?
Evet. Mastit sırasında emzirmek, çok acı verir. Ancak, gerek
biran önce iyileşmek, gerekse süt kanallarınızın boşalarak
yeni tıkanıklıklar olmaması ve sütünüzün kesilmemesi için
emzirmeniz gerekir. Emzirmeden bir kaç dakika önce sıcak
kompres, acı duymanızı bir ölçüde azaltır.
Eğer bebeğiniz emerek iltihaplı göğsünüzü tam boşaltamıyorsa,
yada aşırı acı hissi nedeniyle emziremiyorsanız, göğsünüzü bir
süt pompasıyla boşaltmanız gerekir. Sağdığınız sütü biberonla
bebeğinize verebilirsiniz. Şunu hiç unutmayın, göğsünüzü
boşaltmak için en iyi pompa, bizzat bebeğinizdir!
Hasta göğüsten emme sonucu bebeğim hastalanabilir mi?
Hayır! Zaten sizi hasta eden mikroplar, muhtemelen bebeğinizin
ağzı yoluyla bulaşmıştır, ve kendi mikroplarının ona geri
verilmesinin bir zararı yoktur.
Mastit kendiliğinden geçebilir mi?
Mastit kendi haline bırakılırsa ilerler, ve daha ciddi
sonuçlar -komplikasyonlar- oluşur. En sık görüleni meme
absesidir, yoğun antibiyotik tedavisi, belki de cerrahi yolla
absenin boşaltılması gerekir. Bu durumda bebeğiniz sizi
ememez.
Çoğu zaman olduğu gibi, mastit de erken teşhis edilirse,
kolayca tedavisi olan bir durumdur.
Meme Ucu Kısa, İçe Dönük veya Küçük Olan Anneler
Değişik şekilde ve boyutta göğüs vardır, aynı şekilde düz -
içe dönük göğüs ucuna sahip olan anneler olabilir. Yenidoğan
bebek emmek için göğüs ucu olması gerekmese de ucu olan göğsü
daha rahat emer. Bebek çökük olan anne memesinin ucunu tutup
emebilirse, bir kaç haftada bu sorunun çözümlendiği görülür.
Bebekte Dudak veya Damak Yarığı
Üst dudağın veya damağın bölümlerinin birlikte
gelişemediği durumlarda bazen hafif, bazen büyük bir yarık
vardır. Bazı bebekler yarık dudaklı yada damak problemli
olarak doğarlar. Bu bebekler doktorun uygun gördüğü bir süre
sonra ameliyat ile tedavi olurlar. Emme fonksiyonu genellikle
zorlaştığından bebeğin beslenmesi ciddi bir sorun olabilir.
Genelde sağılmış anne sütü ile beslenmeleri uygundur. Bu
nedenle anne memelerini etkili bir sağım sistemi ile
sağmasıyla sütün devamlılığını sağlamış olur.
Memenin Reddi
Bebeğin emmeyi reddetmesi çok rastlanan bir
durumdur. Memeyi ret annede kaygı yaratır, kendini reddedilmiş
hisseder ve hayal kırıklığına uğrar. Geçici olarak memenin
reddi görilebilir ve her zaman belli bir nedeni vardır. En sık
görilenleri şunladır;
Bebek Memeyi Neden Reddeder?
Bebek hasta olduğu için eskisine göre daha az emebilir.
Anne son zamanlarda sarımsaklı, baharatlı ya da lahana ve
benzeri gibi güçlü tat ve kokuya sahip şeyler yiyorsa bu tür
beslenmeden dolayı bebek rahatsız olabilir.
Burnu tıkalı bebekler meme emerken ağızlarından nefes
alamayacaklarından meme emme yerine soluk almayı tercih
ederler. Burun damlası kullanarak burnu açabilirsiniz.
Diş çıkaran bebekler emzirildiğinde şişmiş damaklarına basınç
uygulanacağından emme ağrılı hale gelebilir. Damakları acıdığı
için emmeyi bırakır.
Kulak ağrısı varsa çeneye yayılır ve meme emerken durum daha
da kötüleşir.
Bebeğinizin ağzında pamukçuk (mantar) varsa emzirme ağrılı
olabilir.
Çok aç bir bebek sütün yavaş gelmesine dayanamaz ve meme ucunu
iter. Bunu önlemek için ona önceden biriktirdiğiniz sütü
verin.
Yeniden gebe kaldıysanız salgılanan hormonlar nedeniyle
sütünüzün tadı değişebilir ve bebek sütünüzü reddedebilir.
Endişeli veya gerginseniz emzirme sırasında bebek bu
gerginliği hissedecektir. Rahat olmaya çalışın.
Memeyi reddeden büyükçe bir bebek artık meme istemiyor
olabilir.
Emzirme tekniğinde hatalar olabilir.
