DULAVRATOTU
reklamlar
Orjinal
Adı: Arctium lappa (ya da Lappus officinalis)
Diğer Adları: Dulkarıgömleği, Hanımyaması
Bilgi: Bileşikgiller familyasındandır. Anayurdu bilinmeyen,
ülkemizde Doğu ve Kuzey Anadolu bölgelerindeki kırsal kesimde ve yol
kenarlarında yetişen çokyıllık dayanıklı otsu bitkidir. Gölgelik ve
nemli yerleri seven dulavratotu 30-60 cm. boylanabilir. Dallara ayrılan
dik bir gövdesi; iri yaprakları; yaz aylarında açan parlak morumsu ya da
kırmızı çiçekleri vardır. Yapraklarının altı tüylü, damarlı ve beyaz
renklidir. Çiçek yakınındaki yaprakları daha küçük olur. Çiçek
bürgülerinin üzerindeki çengeller, kırda dolaşan hayvanların postuna
takılır. Böylece bitkinin tohumu çevreye dağılır. Bitki, bu tohumlarıyla
çoğalır.
Dulavratotunun rizomu (kökgövdesi) ve yaprakları inülin, uçucu yağ,
tanen, acı glikozitler, mikrop kırıcı bazı maddeler ile alkaloitleri
içerir. Bitkinin yaprakları, Doğu Anadolu bölgemizde sebze olarak yenir.
Tibbi Etkileri ve Kullanımı Romalılar döneminden beri sağlığa yararlı
etkileri bilinen dulavratotunun bu tıbbi etkileri ve onlardan yararlanma
yöntemleri şöyl sıralanabilir:
• İdrar söktürücüdür.
• Hafif müshil etkisi vardır.
• Bedeni güçlendirici bir toniktir.
• Kanı temizler.
• Terleticidir.
• Gut hastalığına karşı olumlu etkisi görülür.
• Sindirim ve safra salgılarını artırarak sindirimi kolaylaştırır,
iştahı açar.
Sayılan bu etkileri sağlamak üzere sonbaharda toprağı kazılıp
çıkarılan kökü temizlenir. Dilimlenerek özenle kurutulur, 1 tatlı kaşığı
kurumuş kökü 1 bardak suda kaynama noktasına getirilip ateş kısılır,
ısıtma 10-15 dakika daha sürdürülerek hazırlanan dekoksiyöndan günde üç
kez birer bardak içilir.
• Dulavratotu aynca deri sorunlarının tedavisinde etkili olur. Yağlı
ve akneli ciltlere iyi gelir. Saçlardaki kepeği keser. Derideki yara ve
ülserlerin iyileşmesini hızlandırır. Egzama ve sedef hastalıklarına
karşı iyileştirici etkiler yapar.
Bu tür deri sorunlarına karşı olumlu etkilerini sağlamak üzere,
bitkinin yapraklanyla yara lapası hazırlanır. Şikayet edilen yerlere
lapa dıştan uygulanır. Ancak sedef hastalığı ve egzamada tedaviye
iyileşme belirtileri görülene değin, uzun süre devam edilmelidir.
• Dulavratotu romatizma ağrılarına karşı da etkili olur.
Bu olumlu etkiyi sağlamak için, bitkinin körpe ve iri yapraklarının
tüylü alt tarafı ağrılı yere konulup bezle sarılarak, gece boyu kaymadan
orada kalması temin edilir. Bu uygulama o günkü ağrıların geçirilmesinde
etkili olur. Kalıcı tedavi için yukarıda hazırlanan yara lapası bir
tülbentin içine yayılarak romatizma ağrılı yere sarılmalı, tedaviye uzun
süre devam edilmelidir.
reklamlar
