DEREOTU
Orjinal
Adı: Anethum graveolens
Diğer Adları: Durakotu, Tarhanaotu, Tereotu
Bilgi: Maydanozgiller familyasındandır. Akdeniz havzası
kökenli, bir ya da ikiyılIık dayanıklı otsu bitki olup ükemizde yaygın
olarak yetişir. 60 cm. kadar boylanabilir. Gövdesi yeşil ya da
mavi-yeşil renkli, yuvarlak kesitli, içi boş ve bir ana gövdeden dallara
ayrılan yapıdadır. Hoş kokulu, iplik gibi ince yapılı ve tüylü olan
yeşil ya da mavi-yeşil yaprakları; yaz ortalarında 20 cm. kadar
genişlikte şemsiyeye benzer salkımlar oluşturarak açan sarımsı renkli,
hoş kokulu minik çiçekleri vardır. Oval biçimli, yassı ve esmer
kahverengi küçük tohumları (meyvesi) da hoş kokulu olur. Bitki,
tohumlarıyla çoğalır.
Dereotunun tıbbi bakımından en önemli bölümü olan tohumları,
bileşiminde karvon: limonen adlı maddeler bulunan % 4 oranındaki uçucu
yağ ile ayrıca pektin, reçine ve bazı mineralleri içerir. Bu tohumlar
aynen ya da ezilip baharat olarak bazı yemek ve besinlere katılır.
Bitkinin yaprakları, çeşni vermesi için, yemek ve salatalara konur.
Tibbi Etkileri ve Kullanımı Besin ve ilaç olarak bedene yararlı
nitelikleri ta Eski Mısırlılar zamanından beri bilinen dereotunun tıbbi
etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri şöylece sıralanabilir:
• Sinirleri yatıştırır ve bedeni rahatlatır.
• Mide ve bağırsak gazlarını söktürür. Özellikle küçük çocuklarda gaz
söktürücü etkisi önemlidir.
• Sindirimi kolaylaştırır. Karın ağrılarına iyi gelir.
• Mineral yönünden zengin olduğu için tuzsuz rejimlerde yer alır.
• Hıçkırığı kesici etkisi vardır.
• Süt bezlerini uyardığından emzikli annelerde süt gelişini artırır.
• Kusma refleksini bastırır.
Bütün bu etkilerini sağlamak üzere, tohumları iyice olgunlaşmadan
önce bitki kesilip çok sıkı olmayan demetler halinde bağlanarak
kurutulur. Tohumları iyice olgunlaşıp renkleri esmer kahverengine
dönüşünce yere temiz bez ya da kâğıt serilip üzerinde demetler dövülerek
tohumlarını dökmesi sağlanır. Bu tohumlardan 1-2 tatlı kaşığı alınarak
hafifçe ezilip üzerine 1 bardak kaynar su dökülür ve 10-15 dakika
süreyle demlendirilir. Yemeklerden önce bu infüzyondan birer bardak
içilir.
• Dereotu nefesin kötü kokusunu temizler. Bunun için tohumlan ağızda
çiğnenir.
