ATEŞ NEDİR?
Vücut ısısının normalin üzerine çıkması ateş
olarak tanımlanır. Normal vücut ısısına ait sınırları
belirlemek zordur. Genel olarak makattan ölçülen normal vücut
ısısı 36.1 - 37.8 Cº olarak kabul edilir. Çocuklarda vücut
ısısı, erişkinlerden daha yüksektir ve ateşin gün içinde belli
bir ritmi vardır. Akşam üstü saatlerinde, makattan ölçülen
ateş, 38.5 dereceye kadar çıkabilmektedir. Çocuklarda en
yüksek vücut ısısı saat 17-19 arasında,en düşük ısı ise saat
24- 06 arasında olmaktadır. Gün içinde 1.1 dereceye kadar
değişiklik olabilir.Yaşlar büyüdükçe vücut ısıları erişkin
düzeylere doğru düşer. Vücut ısısı ağızdan, makattan, koltuk
altıya da kulaktan ölçülebilir. Koltuk altı ısısı, gerçek
vücut ısısından biraz daha düşüktür. Çocuklarda, ağızdan ölçüm
gerçek vücut ısısını yansıtır ancak sıcak veya soğuk gıda
yemiş olmasından ya da solunum hızından etkilendiği için pek
tercih edilmez.Makattan alınan ölçüm de ağızdan alınandan 1
Fº, koltuk altı ısı dan ise 2.5 Fº daha yüksektir. Küçük
çocuklarda ateş, makattan ölçülmelidir.
Neden ateşimiz çıkar?
Kimi bakteri ya da virüslerin salgıladığı
maddeler ya da kendileri, vücudumuzu uyararak endojenpirojen
dediğimiz maddelerin artışına yol açar.Bu pirojenler de
beyinde hipotalamusta etki ederek önceden ayarlanmış termostat
derecesini yükseltirler.Buda ateşe neden olur.
Ateşin yükselmesi vücutta nelere yol açar?
Ateşin yükselmesi sırasında titreme,perifer
damarlardaki geçici daralmaya bağlı olarak eller ve ayaklarda
soğuma gibi belirtiler ortaya çıkar. 37 derecenin üzerindeki
her 1 derecelik artışta metabolizma hızı %10-12 artar.Buna
bağlı olarak kalp atışları hızlanır, sıvı ve kalori ihtiyacı
artar.Tüm bunlar da kalp ve solunum sistemine ek yük getirir.
6 ay-6 yaş arası çocuklarda ateşli havaleye yol açabilmekte;
ayrıca çocuklarda huzursuzluk, sayıklama,halüsinasyon gibi
etkiler yapabilmektedir.
Ateşle nasıl mücadele edebiliriz?
İlaçlar Soğuk uygulama.İlaçlar: Etki
mekanizmaları benzer olan parasetamol, ibuprofen, salisilat
gibi ilaçlar, yukarda söz ettiğimiz endojenpirojenlerin
hipotalamustaki etkilerini önlerler.Böylece termostat
derecesini normale döndürürler. En yaygın kullanılan ilaç
parasetamol dür. Yan etkileri oldukça az ve güvenilir bir
ilaçtır.Dozu ise 4-6 saatte bir kilogram başına 10-15 mg.dır.
Günlük doz kilogram başına 60 mg.ı geçmemelidir.Piyasada
çeşitli firmaların çıkardığı, çok sayıda parasetamol vardır:
Calpol, Tylol,Termalgine, Paranox, Paracetamol,Tamol, Vermidon,
Minoset v.b. Burada önemli olan ilacın içindeki parasetamolün
kaç miligram olduğudur.Genelde 1 ölçeği 120 mg.dır. Ancak
Minoset şurupta 150 mg; Vermidon şurupta ise 160 mg.dır. Bu
nedenle ilacın kaç miligram olduğunu mutlaka okuyunuz.Çocuğa
vereceğimiz ilaç miktarı = çocuğun kilosu x 10. Bu doz her 4-6
saatte verebileceğimiz parasetamol dozudur. Örneğin, 10
kilogram olan bir çocuğa 6saatte bir vereceğimiz miktar = 10x
10=100 mg.dır.Şuruptaki ilaç miktarı 120 mg ise 4/5 ölçek ya
da enjektörle veriliyorsa 4.1 cc.dir. Bir günde (24 saat
boyunca)verebileceğimizden çok parasetamol miktarı ise şöyle
hesaplanır: Çocuğun kilosu x 60 mg.
kaynak:mc.metu.edu.tr
Uyarı: Bu sitede yer alan hiç bir
bilgi,içerik,açıklama hekim tavsiyesi yerine geçmez.
