Çocuk daha çok yorgun olduğu, sıkıldığı veya
kızgın olduğu anlarda parmağını emmek ister.Bebeğiniz
parmağını emiyor veya yalancı memeyi hiç çıkartmak istemiyorsa
üzülmeyin. Bunlar çok sık görülen alışkanlıklardır ve bebekler
üzerinde yatıştırıcı ve eğlendirici etkisi vardır. Pek çok
bebek erken yaşlardan itibaren parmak emmeye başlar. Çocuk
daha çok yorgun olduğu, sıkıldığı veya kızgın olduğu anlarda
parmağını emmek ister.
Parmağını emme alışkanlığı olan çocuklar aynı
anda, saçını veya kulağını tutma, bir oyuncak veya battaniyeye
sarılma gibi kendilerini rahatlatan diğer davranışlarda da
bulunabilirler. 5 yaşından küçük parmak emme alışkanlığı olan
çocuklara bu davranıştan vazgeçmeleri açısından baskı
yapılmamalıdır. Bir çok çocuk kendiliğinden bu alışkanlığı
henüz ana okuluna başlamadan bırakır.
İlk 1 yaştan sonra da parmak emme devam etse
bile bu çocuğun duygusal problemleri olduğunu ya da ergenlik
yaşlarına geldiğinde de parmağını emmeye devam edeceğini
göstermez. Bununla birlikte çocukların yaklaşık %15’i 5.
yaştan sonra da parmak emmeye devam etmektedirler. İşte bu
sıralarda parmak emen çocuk arkadaşları tarafından
kızdırılmaya başladığından okul çağına gelen çocuk bazı sosyal
güçlükler yaşamaya başlayabilir.
Parmak emme diş problemlerine de yol
açabilmektedir. 5 yaşında, kalıcı dişleri çıkmaya başlayan ve
hala parmağını emme alışkanlığı olan çocuklarda zamanla diş
yapısı bozulabilir. Buna ek olarak parmak emme, dudaklarda
çatlama veya el tırnaklarında infeksiyon gibi ufak fiziksel
hasarlara da yol açabilir. 5-6 yaşından büyük çocuklar hala
parmak emme alışkanlıklarını bırakmakta zorlanıyorlarsa aile
çocuğa yardım etmelidir. Olumlu bir şekilde çocuğa
yaklaşılmazsa parmak emme alışkanlığından vazgeçirme
çalışmaları başarısızlıkla sonuçlanabilmektedir. Devamlı
parmak emmeyi bırakmasının hatırlatılması veya çocuğun
parmağının ağzından zorla çekilmesi gibi yaklaşımlar
sakıncalıdır.
Pek çok vakada üç basamaklı bir yaklaşım
faydalı olmaktadır:
Birincisi, bir ay süreyle parmak emme ile
ilgili bir konudan bahsedilmemesidir. İkinci basamak, bir ilan
tahtası ve çıkartmalar yardımı ile bir “iyileşme” çizelgesi
yapılmasıdır. Bu dönemde çocuk, parmak emmeden kaçındığı her
hafta sonunda ödüllendirilmeli ve her ay sonunda da daha büyük
bir ödül verilmelidir. İstenmeyen bir alışkanlığı ortadan
kaldırmak ancak çocuğun da bu çabaya katılması yolu ile mümkün
olabilir. Bu nedenle bu dönemde çocuğun bu çabanıza eşlik
etmesi için ona yardımcı olmalısınız. Örneğin; her hafta kaç
parmak emme kaçamağına izin verilebileceği anne-baba
tarafından tayin edilebilir ve o sayı kadar çıkartmayı ilan
tahtasına yapıştırması çocuktan istenebilir. Özellikle
geceleri tırnak üzerine (doğrudan parmak üzerine değil) kötü
tadı olan bir sıvı sürülebilir. Gece yatarken eldiven de
giydirilebilir. Çocuk parmak emme alışkanlığını bırakmaya
çalışırken ebeveynin ona destek olması ve ödüllendirmesi
şarttır. Bu sadece hediye gibi bir ödül olmayıp, çocuğunuza
sarılma, istediği bir yere götürme veya onunla hoşlandığı bir
oyunu oynama şeklinde de olabilir.
Çocuğun parmak emmesini tetikleyebilecek
televizyon veya arabayla seyahat gibi durumları da unutmamak
gerekir. Çocuğun dikkatini başka yöne kaydırmasına yardımcı
olacak yaşa uygun aktiviteler bulmak için anne ve babanın
biraz hayal güçlerini de kullanmaları gerekebilir. Yine de bu
ve benzeri yaklaşımlar başarısızlıkla sonuçlanabilir. Ancak,
hemen hayal kırıklığına uğranmamalı ve unutulmamalıdır ki uzun
süreli bir alışkanlıktan vazgeçmek her zaman kolay olmayabilir
ve bazı çocukların fazladan yardıma ihtiyacı olabilir.
Çocuğunuzun ağız ve diş yapısında deformasyon görülmesi
durumunda çocuk doktorunuz ve diş hekiminizle konuşmanız
gerekmektedir. Özellikle dişlerde meydana gelebilecek
deformiteleri ve çocuğun gece parmak emmesini önlemek için
damak çubuğu takılması gerekebilir. Hangi yaklaşım seçilirse
seçilsin mutlaka anne-baba tarafından çok kuvvetli bir
emosyonel destek sağlanmalıdır. Çok ciddi durumlarda çocuk
psikiyatrisine başvurmak gerekebilir.
kaynak:internationalhospital.com.tr
Uzm.Dr.Filiz O.Seeborg
International Polikliniği Etiler
Uyarı: Bu sitede yer alan hiç bir
bilgi,içerik,açıklama hekim tavsiyesi yerine geçmez.