Çocuk öksürüğü aileleri en çok rahatsız eden
hastalık belirtilerinden biridir. Çocuğu yorar, aileyi üzer ve
uykuları böler.Ancak çocukta öksürüğe sebep olan birçok
hastalık çok ciddi değil, sadece can sıkıcıdır.Öksürük sadece
ciğerleri bakteriler, virüsler ve birtakım yabancı cisimlerin
zararlı etkilerinden koruyan bir savunma mekanizmasıdır.
Öksürüğün sebebi nedir?
Normal koşullarda burundan başlayarak akciğerlere kadar uzanan
solunum yolunun üst tabakası toz, bakteri, virüs ve diğer
yabancı cisimleri yakalayan ince bir mukus tabakası ile
kaplıdır. Çocuklarda yaklaşık olarak günde 0,5 litre mukus
yapılır.Cilia adı verilen çok küçük tüy gibi yapılar bu mukusu
korumaya çalışır ve solunum yollarına giren yabancı içeriği
küçük süpürgeler gibi hareket ederek dışarıya atar.Çocukta
solunum yolu enfeksiyonu başladığında ciliaların bu doğal
temizleme hareketleri ortadan kalkar.Solunum yolları da
kendisini etkileyecek yabancı cisimlerden korunmak için daha
da kalın bir mukus tabakası oluşturmaya başlar.İşte öksürük
ciliaların hareketlerinin bozulduğu bu ortamda solunum
yollarının temizliğini sağlamak için ortaya çıkar.Ciliaların
hareketlerini yeniden düzenleyebilmek için enfeksiyon
geçtikten haftalar sonrasına kadar çocukta öksürük sürebilir.
Öksürüğün sebebini bulmak bazı durumlarda zor olabilmektedir.
Çocuklar çoğunlukla hastalık belirtilerini anlatamazlar, bazen
muayene ile de bir şey bulunamaz ve bu durumlarda akciğer
fonksiyon testleri gibi bir takım laboratuar testleri yapmak
gerekebilir.
Aileden alınacak küçük bilgiler ısrarlı öksürüklerin sebebinin
bulunmasında yardımcı olacaktır.Örneğin sürekli sigara
dumanına maruz kalma, evdeki toz ve akarlar gibi alerjen
maddeler, evcil hayvanlar bu türlü ısrarcı öksürüklerin sebebi
olabilir.
Öksürükle birlikte sarı,yeşil burun akıntısı, baş ve boğaz
ağrısı, nefesin kötü kokması da varsa genellikle sinüzit
düşünülür.Solunum yollarına çekirdek, fındık vs. yabancı cisim
kaçması sonucu da öksürük ortaya çıkabilir.Astım, soğuk
algınlığı, sigara dumanı da muhtemel öksürük sebeplerindendir.
Öksürük sesi bazen tanıda yardımcı olur. Kısa, kuru ve
hırıltılı öksürük astım, bronşit veya zatürrede ortaya
çıkar.Balgamlı öksürükler ise genellikle üst solunum yolu
enfeksiyonları ile oluşur.Boğmaca ve krup ta da kendine özgü
öksürük sesi vardır.
Soğuk algınlığında veya sinüzitlerde öksürük genellikle
yatarken ( mukus sürekli boğaz gerisine akmaktadır)
artar.Çocuk sabah kalktığında şiddetli öksürerek ve bazen de
kusarak bu mukusu temizlemeye çalışır. Israrcı öksürükler ise
bronşit, zatürree veya astımda görülür, pozisyonla ilgisi
yoktur, gece veya gündüz oluşabilir, egzersizle artar.Çığlık
atmak, bağırmak veya gülmek ile şiddetli bir öksürük atağı
oluşabilir.
Bebeklik yaşlarında zatürree ve bronşiolit hastalıkları
oldukça ciddi hastalıklardır. 1 yaşın altındaki bebeklerde
havayolları henüz çok küçüktür. Bazı virüsler bu küçük hava
tüpleri (bronşioller) in zarar görmesine sebep
olurlar.Aldıkları hava yetersiz gelmeye başlar, nefes almakta
güçlük çekerler ve acil müdahaleye gereksini duyarlar.
Astım uzun süreli öksürüklerde en çok görülen sebeplerden
biridir. Genellikle öksürük dışında başka belirti
yoktur.Dinlemekle göğüste tipik solunum sesleri duyulur.
Ne yapmalıyız ?
Öncelikle evde kesinlikle sigara içmemelidir. sigara dumanı
ciliaların hareketlerini felce uğrattığı gibi mukus salınımını
da arttırır.
İkinci önlemimiz ise mukus salgısını inceltmek ve irritasyonu
yumuşatmak için çocuğumuza bol su veya benzer sıvılar içirmek
olmalıdır.
Üçüncü önlemimizde havayı nemlendirici cihazlar kullanmak
olabilir.
Uyarı: Bu sitede yer alan hiç bir
bilgi,içerik,açıklama hekim tavsiyesi yerine geçmez.
