A-Grubu Beta hemolitik streptokoklar, bakteri
türü mikroplardır. Özellikle kış aylarında kapalı ortamlarda
bir arada bulunan insanlarda boğaz iltihaplanmalarına, yani
farenjite neden olurlar. Streptokoklar, solunum yollarından
havayla çıkan damlacıkların insandan insana geçmesiyle
bulaşırlar. En sık 5-15 yaş arasındaki çocuklarda hastalık
yaparlar.
Hastalığın belirti ve bulguları nelerdir?
Boğaz ağrısı ve ateşi olan çocukların yaklaşık yüzde 10’unda
A-Grubu Beta hemolitik streptokok iltihabı vardır. Boğazların
(farenks) ve bademciklerin (tonsiller) iltihaplanması olan
farenjit ve tonsilit nedeniyle çocuğun yutkunması ve
beslenmesi güçleşir, kötü ağız kokusu olur. Streptokok
faranjiti olan çocuğun ateşi genellikle 38 dereceden
yüksektir; titremeler, vücutta ağrılar ve iştahsızlık olur.
Birlikte karın ağrısı, bulantı ve kusma gibi karın belirtileri
de bulunabilir. Bakıldığında bademcikler ve boğazda
kızarıklık, küçük dilde şişlik ve bademcikler üzerinde beyaz
lekelenmeler görülür. Alt çene kemiğinin köşesinde ve boyunda
lenf bezleri şişmiş olabilir, Bazen streptokok iltihaplarında,
mikropların salgıladığı toksinler deride yaygın kızarık biş
döküntüsüne neden olur. Bu durumda hastalığın adı “kızıl”dır
ve genellikle boğaz iltihabının 2. gününden 6. gününe kadar
sürer. Tedavi edilmeyen veya yetersiz tedavi edilmiş
streptokok iltihapları, nadiren ateşli romatizma adı verilen
ve kalp romatizması ile eklem iltihaplarına neden olabilen bir
hastalığa da yol açabilirler. A Grubu Beta hemolitik
streptokok iltihaplarının bir diğer nadir komplikasyonu da,
hastalığın başlangıcından 2–3 hafta sonra ortaya çıkabilen
böbrek iltihabıdır. Streptokoklar ayrıca sinüzite, orta kulak
iltihabına, zatürreeye ve deri iltihaplarına neden
olabilirler.
Beta bulaşıcı mıdır ve önlenebilir mi?
Hastalık sırasında beta mikrobu bulaşıcıdır. Bazı çocuklar
streptokok mikrobunun taşıyıcısı olabilirler. Boğaz
kültürlerinde beta üremesine rağmen kendilerinde hiçbir
hastalık belirtisi bulunmayan okul çağındaki taşıyıcı
çocukların oranı yüzde 5-15’tir. Taşıyıcılığın tedavisi için
doktorunuzla görüşmeniz gerekir. Streptokoklara bağlı boğaz
iltihaplarını önlemenin kesin bir yöntemi yoktur. En güvenli
yol, evde boğaz iltihabı olan bir kişi varsa, bu kişiyle çok
yakın temasta bulunmamak ve genel hijyen kurallarına dikkat
etmektir.
Beta nasıl tedavi edilir?
Çocuğunuzun boğazında A Grubu Beta hemolitik streptokok
iltihabından şüphelendiğinde, doktorunuz boğaz kültürü
yapılmasını isteyecektir. Eğer boğaz kültüründe üreme olursa
bu inceleme mikrobun türünü tayin edecek ve hangi
antibiyotiklerin tercih edilebileceğini bildirecektir.
Çocuğunuzda A Grubu Beta hemolitik streptokok iltihabı olduğu
kesinleşirse, ağızdan ya da enjeksiyon şeklinde verilebilen
bir antibiyotik ile tedavi edilmesi gerekecektir. Tedavi
süresi 10 gündür.
A Grubu Beta hemolitik streptokok iltihaplarının inkubasyon
dönemi (bulaşma ile hastalık oluşma arasında geçen süre)
genellikle 7–10 gündür. Boğaz iltihaplarında ateş genellikle 5
gün içinde düşer, bunu takiben boğaz şikâyetleri de azalır.
Antibiyotik tedavi genellikle 10 günde tamamlanır. Eğer
belirtiler düzelmişse ve ateş yoksa, antibiyotik tedavisinin
başlanmasını takip eden 48. saatten sonra çocuğunuz okula
gidebilir. İlk 48 saatte bulaşıcılık devam eder ve okulda
başka çocukların da hastalanması için risk oluşturur.
Şikâyetler kısa sürede kaybolsa bile, ilaçlar doktorunuz
tarafından önerilen süre ve dozda kullanılmaya devam
edilmelidir.
Evde ne yapabilirim?
Eğer çocuğunuz boğaz ağrısı nedeniyle yemekte güçlük çekiyorsa
yumuşak veya sıvı gıdaları tercih edin. Çocuğunuzun bol sıvı
almasını (su, meyve suları vb.) ve istirahat etmesini
sağlayın. Oda havasının nemlendirilmesi, çocuğunuzun boğaz
şikâyetlerini azaltacaktır. Eğer boyunda ağrılı lenf bezi
şişlikleri varsa, boyuna nemli ve ılık bir havlu koymak onu
rahatlatabilir. İlaçları doktorunuzun önerdiği süre ve dozda
kullanmaya özen gösterin. Bu, ateşli romatizma ve bademcikler
etrafında apse gelişmesi gibi komplikasyonların önlenmesi için
mutlak gereklidir.
Doktora ne zaman başvurmak gerekir?
Çocuğunuzun boğazında streptokok iltihabının belirtileri
varsa, özellikle de evde veya okulda başka birisinin yakın
zamanda streptokok iltihabı geçirdiğini biliyorsanız
doktorunuza başvurun. Eğer çocuğunuz streptokok iltihabı için
tedavi altındayken şu belirtilerden birini görürseniz (ateşin
düştükten birkaç gün sonra yeniden yükselmeye başlaması, deri
döküntüsü, kulak ağrısı, koyu veya kanlı burun akıntısı,
öksürük veya balgam çıkarma, göğüs ağrısı, solunum güçlüğü ve
aşırı halsizlik, havale geçirme, eklemlerde şişlik ve ağrılı
kızarıklık, bulantı ve kusma) yine doktorunuza başvurun.
Batı Bahat Hospital.
Op. Dr.Orhan Katırcıoğlu.
KBB Uzmanı.
Uyarı: Bu sitede yer alan hiç bir
bilgi,içerik,açıklama hekim tavsiyesi yerine geçmez.
