ÇOBAN ÇANTASI
Orjinal
Adı: Capsella bursa-pastoris
Diğer Adları: Cıngıldakotu, Çobankesesi, Çobantorbası,
Kuşkuşotu
Bilgi: Turpgiller familyasındandır. Anayurdu Akdeniz havzası
olan çobançantası, buradan tüm dünyaya yayılmıştır. Yol ve tarla
kenarlarında, kırlarda ve çayırlarda sıkça yetişen, 50 cm. kadar
boylanabilen bir ya da iki yıllık yabani otsu bitkidir. Gövdesindeki
yaprakları küçük ve ok biçimlidir. Bitki tabanına yakın olan iri
yaprakları, kenarları dişli ve rozet oluşturarak çoğalmıştır. Dört taç
yapraklı, beyaz ya da bazen pembe renkte açan küçük çiçekleri gövdenin
ucunda kümeler halinde bulunur. Gövde boyunca dizilen ve bitkinin
tohumunu taşıyan yürek biçimli, yassı, yeşil renkli meyveleri vardır.
Bitki, bu meyvelerinden döktüğü tohumlarıyla çoğalır.
Çobançantası bitkisinin topraküstü kesimleri tanen, reçine, uçucu
yağlar, saponin, flavonitler, diosmin, tiramin ve potasyum içerir.
Anadolu'da bazı yerlerin pazarlarında kuşkuşotu adıyla satılır. Çiğ
olarak ya da ıspanak gibi pişirilerek yenir.
Tıbbi Etkileri ve Kullanımı Bitkinin tıbbi etkileri ve bunlardan
yararlanma yöntemleri şöyle sıralanabilir:
• Hafif bir idrar söktürücüdür. Böbrek sorunu nedeniyle kişinin
bedeni sıvı tutuyorsa, bu durumda çobançantası ilk akla gelebilecek deva
olur.
• Taşıdığı doku ve damar büzücü nitelikleri nedeniyle diyareye;
ayrıca yara, burun, diş ve dişeti kanamalarına karşı iyileştirici ve
kanı kesici etkileri vardır.
• Kadınların aybaşı döneminde aşırı kan gelişini önler.
• Son zamanlarda yapılan araştırmalara göre, cildin erken
yaşlanmasını önlediği ileri sürülmektedir.
Bütün bu durumlarda çobançantasının bedene yararlı etkisini sağlamak
üzere, ilkbahar başından sonbaharın ortalarına kadar bitkinin topraküstü
kesimleri kesilip toplanır. Gölge ve havadar bir yerde özenle kurutulur.
1-2 tatlı kaşığı kurumuş ot karışımı üzerine 1 bardak kaynar su dökülüp
10 dakika süreyle demlendirilerek bir infüzyon hazırlanır. Bu
infüzyondan günde üç kez birer bardak içilir. Kadınların aybaşında aşın
kan kaybı durumu varsa, infüzyon, aybaşı akıntısı başlamadan önce ve o
dönem boyunca her iki-üç saatte bir alınır.