Bebeğin diş çıkarması 6.ay ile 16.ay arasında süren ve ne
zaman başlayacağı belli olmayan bir süreçtir. Bu sürecin
başlangıcı kalıtsal özelliklere de bağlıdır. Anne-babanın
diş çıkarma periyodu bebeğe yansır. Bununla beraber diş
çıkarma döneminde belirtiler bebekten bebeğe göre de
değişiklik gösterir. Bazı bebeklerde hiçbir belirti olmadan
dişler çıkarken bazılarında diş belirti verip günlerce
gelişmeden bekleyebilir. Diş çıkarma döneminde önemli olan
bebeği dikkatle takip etmek, rahatsızlığı varsa gidermeye
çalışmak ve mümkün olduğunca fazla sevgi, şevkat ve ilgi
göstermektir. Zira çoğu bebekte diş çıkarma döneminde diş
etlerinde ağrı olur ve bunu ona unutturmak için yoğun ilgi
gerekebilir.
Diş çıkarırken genelde karşılaşılan rahatsızlıklar şöyledir:
Ağrı ve Huzursuzluk: Diş etlerinde dişlerin baskısı ile
oluşan ağrılar bebekte huzursuzluğa yol açabilir. Bu gibi
durumlarda küçük parmaklarla çok hafif masajlar ve hekim
tavsiyesi ile diş etlerini rahatlatıcı kremler kullanılması
huzursuzluğu biraz olsun azaltabilir.
Ağız salgılarının artması: Diş çıkaran bebeklerde salya
akıtma çok yoğun şekilde görülebilir. Aslında bebekler
onuncu haftadan itibaren salya akıtırlar ancak diş çıkarma
ile beraber bu çok yoğunlaşabilir.
Yüzde kızarıklıklar: Yoğun salya akıtması sonucunda bebeğin
özellikle çene kısmı tahriş olur ve kızarıklıklar
görülebilir. Bu kızarıklıkları önlemek için salyasının gün
boyunca yumuşak mendil veya bezlerle silinmesi gerekir.
Ayrıca yatağında yatarken de çarşafı ıslatmaması için havlu
kullanarak çarşafla temastan kaynaklanabilecek tahrişler
önlenebilir.
Öksürük: Aşırı ağız sıvısı salgılaması bebekte hafif
öksürüğe yol açabilir. Eğer nezle grip gibi bir takım
hastalıklarla ilgili belirtiler göstermiyorsa endişeye gerek
yoktur.
Beslenememe: Bebek diş çıkartırken rahatlamak için herşeyi
ağzına götürebilir ancak bu besleneceği anlamına gelmez.
Çünkü emmek ya da biberonla beslenmek acısını
artırabileceğinden bazı dirençler ile karşılaşmak normaldir.
Özellikle katı gıdalar ile beslenmeye başlayan bebekler, bu
yiyeceklere ilgilerini kaybedebilirler. Ancak bu kısa süreli
bir dönemdir ve bu dönemi sıvı gıdalarla atlatarak bebeği bu
şekilde beslemek bir çözüm yolu olacaktır.
İshal: Bu durum hekimlerin şüphe ile yaklaştığı bir
durumdur. Zira diş çıkarma ile ishal arasındaki ilişki kesin
değildir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta , bebeğin diş
çıkarmadan dolayı yakalandığı ishali en fazla 2 dışkılama
sonra kesilip kesilmediğidir. Daha uzun süren durumlarda
mutlaka önlemler alınmalı ve doktora danışılmalıdır.
Ateş: Ateş, diş etlerindeki ağrı ve baskının artması ile
görülebilir. Bu durumda da yine ateş karşısında alınan
önlemlerin alınması ve 3 günü aşan durumlarda mutlaka
doktora danışılmasında fayda vardır.
Dişeti kanaması(Dişeti hematomu): Bazen diş gelirken çok
hafif kanama da yapabilir. Bu kanama, mavimsi bir leke
olarak görülebilir. Genellikle endişeye gerek kalmadan
kendiliğinden iyileşir.
Kulak ve yanaklarda rahatsızlık: Diş çıkaran bebeklerde
kulaklarını çekiştirme veya yanaklarını kaşıma gibi halleri
görülebilir. Özellikle azı dişleri çıkarken, dişetlerindeki
ağrı sinirler nedeni ile kulak ve yanağa etki edebilir. Bu
nedenle bebeğin bu rahatsızlıktan dolayı kulak veya
yanaklarına küçük parmaklarla hafif masaj yaparak onu
rahatlatmaya çalışmak iyi olacaktır.
Uykusuzluk: Bebekler yalnızca gündüz diş çıkarmadığından
gece uykusunda da azalma görülebilir.
Bebeğin Rahatsızlıklarını Hafifletmek İçin Neler
Yapılabilir?
Bebek, diş çıkarmanın verdiği rahatsızlıklarla daha nazlı ve
yorgun olacaktır. Bu nedenle ona mümkün olduğunca şevkat,
sevgi ve ilgi göstermek gerekmektedir. Bu dönemde özellikle
dikkatini başka yönlere çekecek ortamlar yaratmak (oyun
oynatmaya çalışmak, vs gibi) acısını hafifletmeye yardımcı
olur. Ayrıca bebeğin dişlerini kaşıyabilmesi için uygun
materyaller verilmesi (lastik diş halkası, havuç, vs),
ellerin iyice yıkanarak parmağın emdirilmesi, soğuğa yakın
su vermek
de rahatlatıcı olabilir. Bununla beraber soğuk kompreslerle
de dişetlerine kısa süreli ve hafif masajlar ağrıyı biraz
alabilir. Ayrıca jeller ve ağrı kesiciler de, doktor
tavsiyesi ile uygulanabilir.
Dişlerin Çıkış Sırası:
Bebeğin dişleri 6 aydan sonra herhangi bir günde çıkmaya
başlayabilir. Normal koşullarda 1 yılın sonunda bebeğin 8
dişi olur. 2 yıl sonunda ise 16-18 diş olması normaldir.
Dişlerin geç çıkması veya eksik gelişmesi kalıtsal
özelliklere bağlı olabileceği gibi Raşitizm (D Vitamini
eksikliği) nedeni ile de olabilir. Bu nedenle takip çok
önemlidir.
|
6-7. ay |
Alt Ön Kesiciler |
|
7-8. ay |
Üst Ön Kesiciler |
|
8-9. ay |
Üst Yan Kesiciler |
|
9-10. ay |
Alt Yan Kesiciler |
|
10-11. ay |
Üst Lateraller |
|
11-12. ay |
Alt Lateraller |
|
16-20. ay |
Kanine Dişleri |
|
20-24. ay |
2.Premolar Dişler |
Bebeklerde Diş Bakımı:
Bebeklerin diş bakımı dişler görüldükten hemen sonra
başlamalıdır. Dişler görülür görülmez özellikle geceleri
ıslak, temiz bir mendille dişleri silmek ilk bakım için
uygundur. 1 yaşından sonra ise yumuşak kıllı bir diş fırçası
ile üzerine bezelye tanesi kadar diş macunu ile fırçalamaya
başlanabilir. Diş macunu kullanımı 2 yaşına dek
ertelenebilir. Kahvaltı sonrasında ve gece yatarken
fırçalanması önerilmektedir.
Diş bakımına erken başlamak çok önemlidir. Süt dişleri çok
dirençsiz olduğundan kolayca zarar görebilir ve çürüyebilir.
Bu durum sonraki diş gelişimini de olumsuz etkiler. Bu
nedenle problem olsun olmasın 12.aydan sonra bebeği bir diş
hekimine götürmek ve diş bakımını düzenli yapmak büyük önem
taşır.
