Bebeğiniz için çevresindeki dünya sadece oyunlardan ibarettir ve
istediği her
oyunu oynayabileceğine inanır. Bir çok bebek bakım kitabı
evde yeterince önlem alındığı takdirde hiç endişelenmeden bebeğinizin
çevresini tanımasına olanak vermenizi önerir.
Her ebeveyn bunu hayata geçirmenin söylendiği kadar kolay olmadığını
bilir. Eşyaları ortadan kaldırıp, kapıları kilitleyip, pencerelere
demir, prizlere kapak taktırsanız da, sonuçta sizin de evde bazı
ihtiyaçlarınız olacağı için, evi ancak bir noktaya kadar güvenli hale
getirebilirsiniz. Bu yüzden de bebek evde bazı bölgelere girme izni
olmadığını bilmelidir.
Masa örtüsü kullanıyorsanız üzerinde tabak-çanak bulundurmamaya
gayret edin. Banyo ve mutfak kapılarını kapalı tutun.
Klozet kadar eğlenceli başka oyuncak yoktur: hışırtılı sesler
çıkartır ve içine kolaylıkla eşyalar atılabilir! Bebeğiniz artık “hayır”
dan anlıyordur ve hatta bunu tekrar edip kafasını sallayabiliyordur.
Ancak bu onu engellemez. Sürekli “hayır” deseniz bile o hiç yorulmadan
bir yasak yerden diğerine geçmekten vazgeçmeyecektir. (Bebeğin başını
sallayıp isteklerinize “evet” demesi için daha birkaç ayınız var).
Sabırlı ve sakin olmak size zor görünse de, bebeğin kendi kendini
kontrol etmeyi öğrenmesinin başka yolu yoktur. Bebek için potansiyel
tehlike olarak gözüken herhangi bir nesne veya durum çok sakin olarak
değerlendirilmelidir. Onun bazı durumların tartışılmayacağını kabul
etmesi gerekmektedir.
Bebeğinizin kendi kendine oturmak gibi bazı temel aşamaları becermiş
olması gerekmektedir; ancak unutmayın ki her 10 aylık bebeğin motor
gelişimi farklı olur. Oturma ve buna bağlı olan her hareketi bebeğiniz
artık çok rahat gerçekleştirebilmelidir. Dönebilir, eğilebilir,
pozisyonunu değiştirebilir ve otururken karnının üzerine yatıp tekrar
doğrulur.
Hemen hemen tüm bebekler bu dönemde emekler, bazıları ise –biraz
destekle- ayakta kendi başına durabilir. Bazıları mobilyaların etrafında
dolaşır, çok azı bir kaç adım atar, yine çok azı yürümeye başlar.
Emeklemeyi veya yürümeyi, “zamanında” gerçekleştirmeyen bebeklerin
anne-babaları, onların etrafa karşı meraksız olmalarından yakınır. Daha
önce belirttiğimiz gibi, o sırada bebek konuşma veya oyuncakları detaylı
inceleme gibi bambaşka bir alanda kendini geliştiriyor olabilir.
Gerçekte endişelenecek hiçbir durum yoktur. Her ne kadar bu bebekler
motor becerilerini biraz erteleseler de sonradan çok hızlı gelişme
gösterip arayı kapatabilirler. Sanki sonrası için enerji depoladığını
düşünebilirsiniz. Bazısı karyolasının kenarlarına tutunup ayakta durmaya
çalışır. Bazen, gecenin bir yarısı, odasından sesler gelir, gidip
baktığınızda onu tamamen uyanık, karyolasının kenarında ayağa kalkma
egzersizi yaparken bulabilirsiniz.
Çok hareketli bir bebek gün içinde bir saat ve gece 11 saat
uyuyabilir. Bu size yeterli görünmeyebilir, ancak bu bebekler de en az
çok uyuyanlar kadar enerjik olabilirler.
Bebeğiniz, artık tamamen uyanıkken uykuya dalma zorlukları
yaşayabilir. Eğer böyleyse rahatlamak için size ihtiyaç duyar. Tam
uyumadan önce, onu kucağınıza yatırıp masal okuyabilir veya ninni
söyleyebilirsiniz. Önemli olan uyku haline geçerken onu yatağına
koymanızdır. Bebeğin dil gelişimi için en iyi yollardan birisi bu
zamanda ona kitap okumaktır, özellikle de masal kitapları.. Her ne kadar
onun en sevdiği iş, kitapları raflardan çıkarıp yere atmak olsa da,
aslında kitabı okumak da ona ilginç gelecektir. Kitaplardaki resimlere
bakmaya ve -anlattığınızın yarısını anlamasa da- ona okumanıza bayılır.
Eğer sayfaları kendi çevirmekten ve bazı sayfaları daha uzun süre
incelemekten hoşlanıyorsa bunu yapmasına izin vermelisiniz. Bu dönemde
bir oturuşta kitabı bitirmek neredeyse imkansızdır. Bebeğinizin
çıkardığı sesler- siz anlayamasanız bile- konuşma tonlarıdır. Bu yaştaki
bebek, ”baş-baş”, “bay-bay” gibi basit kelimeler söyleyebilir ve
anladığı kelimeler de oldukça fazladır. “Göster” dediğiniz zaman bir çok
nesneyi eliyle gösterebilir. Artık “saklanma” oyununu kendine göre
yorumlamaktadır ve “neredesin?” dendiğinde kendi stiliyle yüzünü
kapatır. Yüzünü eliyle veya battaniyesiyle kapatarak size o oyunu
oynamak istediğini belli eder. Eğer bu soru gelmezse onu aramanız için
size seslenir.
Bazen hemen kendini gösterir, bazen ise saklanması birkaç saniye
sürer. “Hah,işte burdasın” diye bağırdığınızda çok hoşuna gider ve bu
oyundan hiç sıkılmaz (ancak doğal olarak siz sıkılırsınız). Onun
mantığına göre o sizi göremiyorsa siz de onu göremezsiniz!
Bebeğinizin özellikle kendi ilgi duyduğu alanlarda daha çok şey
öğrenebilmek için yeni talimatlara açık ve hevesli olduğunu fark
edeceksiniz- örneğin kendi kendine kaşık tutmak gibi. Ancak aynı hevesi
bez değiştirmek gibi ortak gerçekleştirmeniz gereken başka alanlarda
göremeyebilirsiniz. Bir dakika için bile olsa hoşlanmadığı bir işi
yapmak onu sinirlendirecektir ve bunu size bağırarak gösterecektir.
Bebeğin araştırma dürtüsü onu sürekli yasak bölgelere gitmeye
itecektir, bunun için kendisine kızıldığında mutsuz olacaktır. Ancak
unutmayın ki yasakladığınız bölge sürekli yasak olarak kalmalıdır,
yasağı kaldırdığınız zaman her yasağın kalkabileceğini düşünür.
10. AYDA BEBEK KİTAPLARLA İLGİLENMEYE BAŞLAR. BIRAKIN SAYFALARI KENDİ
ÇEVİRSİN.
• Suyla oynamaktan hoşlanır.
• Kendisi hakkında bilinci gelişir ve sosyal onay bekler.
• Kendisi ile oynanmasını bekler.
• Üzüntü, sevinç, kızgınlık gibi hislerini belli eder.
• Değişik mekanlardan korkar.
• Yüz mimiklerini ve jestleri taklit eder.
• Değişik saklanma oyunlarına bayılır.
