KİTABIN ADI : AY BATTI
KİTABIN YAZARI : JOHN STEINBECK
YAYINEVİ : BİLGİ YAYINEVİ
BASIM YILI : 1990
KİTABIN KONUSU
Steinbeck bu romanda değişik bir konuyla çıkıyor karşımıza .Savaşın
insanı hem fiziksel hem de ruhsal açıdan nasıl eritip bitirdiğini,
tükettiğini büyük bir ustalıkla anlatıyor.Tutsak edenlerle edilenlerin
neden savaştığını ne zamana dek savaşacağını kestiremeyen insanların
içine düştüğü çıkmazı başka bir deyişle savaştan çok savaşanları
insancıl bir yaklaşımla ele alıyor.
KİTABIN ÖZETİ
Bir sabah kasabanın delikanlıları, kasabanın dışındaki Corell’in
evindeki
atış yarışmasında toplanmıştı. 400 yıldır barışın olduğu bu kasaba,
halkı özgürlüğüne düşkün ve kömür madeniyle geçimini sağladığı şirin bir
yerdi.
Herkes kasaba yakınlarına paraşütle inen alman askerlerini görünce şok
olur. Corell’in evindeki 12 asker duruma müdahele etmek için kasabaya
koşarken pusuya düşerek altısı ölür. Üçü yaralanır ve diğer üçü de
kaçar. 250 alman askeri ve 6 subay artık kasabayı ele geçirmiştir.
Başlarında Albay Lanser’in bulunduğu birliğin görevi, kömür madenini
işletmek ve çıkarılan kömürleri liman vasıtasıyla Almanyanın içlerine
yollamaktır. Albay Lanser ve kurmayları (diğer beş subay ) belediye
başkanının evine yerleşerek kasabayı kontrole başlar. Bu esnada
Corell’in bir hain olduğu anlaşılmış ve kasabalı tarafından
dışlanmıştır. Bu işbirlikçi ise Albay Lanser’den belediye başkanı olmayı
ister. Ancak Albay bunu kabul etmez.
Ilk direniş, madende kendisini zorlayan Alman Yüzbaşı Loft’e saldırırken
araya giren Teğmen Prackle’I öldüren Alex tarafından olur. Alman X-12
talimnamesine göre derhal mahkeme kurulur ve idam edilir. Halk
tarafından çok sevilen alex’in öldürülmesi, düşman askerleri ile halk
arasını açar. Madende işler yavaşlar. Baskı bir süre devam eder.
Kasabanın gençleri İngiltereye birer birer kaçar. Almanlar bunu
engellemek için halkın yiyeceğini karneye bağlar ve çalışmayanların
ailesine yiyecek vermez. Halk yalnız yakaladığı askaerleri öldürmeye
başlar. İngiliz uçakları köprü ve madenleri bombalamaya devam
etmektedir. Belediye başkanının ahçısı Annie vasıtası ile öldürülen
Alex’in evinde dul karısının yardımıyla belediye başkanı kaçan gençlerle
buluşur ve onlardan yardım isteklerinin iletilmesini ve İngiliz’lerden
patlayıcı maddeler yollamasını ister. Halkını düşünen belediye başkanı
direnmesini kırmamaktadır.
Bir sabah küçük paraşütlerle mavi kaplı küçük paketler atılır. Çok
akıllıca dizayn edilmiş bu paketlerin içinde çok lezzetli bir parça
çikolata, küçük dinamit ve bir de bu dinamitin nasıl kullanılacağını
anlatan sarı bir kağıt bulunmaktadır.Çocuklar bu kutuları hızla bulup
çikolataları yedikten sonra dinamitleri anne ve babasına götürürler.
Askerler durdurmak için ne kadar çabalasalarda başarılı olamazlar.
Belediye başkanı ve sadık arkadaşı Dr. Winter’dan askerlere yardımcı
olması istenir. Buna karşılık çok sert bir konuşma yapan Belediye
Başkanı ve Dr. Winter mahkemeye verilir. Albay Lanser son kez yanlarına
giderek ikna etmeye çalışırken dışarıdan patlama sesleri hala
gelmektedir.
KİTABIN ANA FİKRİ
İnsanların özgürlüğünü silah zoruyla elinden alınamayacağını ve savaşın
iki taraf için de büyük bir kayıp olduğunu kitabın ana fikri olarak
kabul edebiliriz.
KİTAPTAKİ OLAYLARIN VE ŞAHISLARIN DEĞERLENDİRMESİ
Belediye Başkanı Orden: Babası gibi kendiside yıllrdır belediye
başkanlığı yapıyordu. Kalın, gür bıyıklı, beyaz saçlı biridir. Evli ve
iki çocuk babasıdır.
Albay Lanser: Orta yaşlı, kır saçlı, sert bakışlı ve yorgun görünüşlü,
dik ve geniş omuzlu bir subaydır. İşgal birliklerinin komutanıdır.
Dr. Winter: Kasabanın doktoru ve tarihçisidir. Kendi halinde, iyi
yürekli,sakallı, güngörmüş, kasabanın ileri gelen insanlarındandır.
Yüzbaşı Loft: Askerlik hayranı olan ve askerliği canlılar içindeki en
gelişmiş evre olarak gören ve bütün kadınların üniformaya vurgun
olduğunu düşünen bilgili bir subaydır.
Annie: Belediye Başkanının ahçısıdır. Kırk beş yaşlarında, biraz aksi
bir kadındır.
George Corell: kasabaya çok yararı olmuş önde gelen bir tüccardır.
Sonradan almanlarla işbirliği yaparak onlara istihbarat sağladığıu
anlaşılan menfaatçi bir haindir.
KİTAP HAKKINDAKİ ŞAHSİ GÖRÜŞLER
Kitap çok açık bir dille yazılmış olup, cümleler basittir. Ama çok
sürükleyici bir eserdir. Bütün arkadaşlarıma tavsiye ederim. Kitaptaki
askerlik mesleğiyle ilgili bazı taktikler ileride bize yardımcı
olabilir.
KİTABIN YAZARI HAKKINDA KISA BİLGİ
1902 yılında doğdu. Küçük yaşlarda çiftçilik yaptı. 27 yaşında ilk
romanı “Altın Kadeh” i yazdı. John Steinbeck’in yapıtları, imgelereden
bolca yararlanan, sanatsal yapıtlar olmaktan çok yüzyılın başında önemli
toplumsal değişimler yaşanan topraklarda, toplumsal gerçekliğin
ayrıntılı bir gözleme dayanan gerçekçi yansıtılışıdır. 1968 yılında
öldü.
ÖNEMLİ ESERLERİ
Gazap Üzümleri, Fareler ve İnsanlar, Sardalya Sokağı, Cennetin Yolu,
Bitmeyen Kavga.
reklamlar
