Orjinal
Adı Juniperus communis
Bilgi: Çamgiller familyasındandır. Juniperus cinsi, kışın yapraklarını
dökmeyen 70 kadar ağaç ya da çalı türünün ortak adı ardıçtır. Ardıçlar
tüm Kuzey Yarıküre'ye yayılmış olup ülkemizde de bazı türleri
yetişmektedir. Burada konumuzla en çok ilgili olan, Avrupa ve Türkiye'de
yaygın Avrupa ardıcı ya da Adi ardıç (J. communis) türünden söz
edeceğiz. Kısaca ardıç diye anacağımız bitki 15 m'ye kadar boylanabilir
ama çoğu kez çalı halinde görülür. Hoş kokulu yaprakları körpeyken iğne,
olgunlaşınca tığ görünümündedir. Şubat-nisan ayları arasında açan
çiçekleri sarımsı yeşil renkli olup dikkati çekmezler. Ardıç iki evcikli
bir bitkidir. Yani, erkek ve dişi çiçekleri ayrı ağaçlarda yer alır.
Dişi çiçekler sonbaharda koyu mor renkli meyveleri olan kozalakçıkları
verir. Ancak, bunlar iyice olgunlaşınca açık kahverengileşir.
Kozalakçıklarında 1-12 adet tohum bulunur. Bitki, kozalakçıklarından
döktüğü tohumlarıyla ya da toprağa değen dallarının köklenmesiyle
çoğalır. Ardıç güneşli yerleri sever ama toprak seçmez. Kurak
topraklarda derinlere kök salarak suyu bulur.
Ardıç kozalakçıkları uçucu yağ, doğal şekerler, flavon glikozitleri,
reçine, tanen ve organik asitleri içerir. Bu kozalakçıklar ardıç yemişi
adıyla birtakım yiyecek ve içeceklere tat ve koku, yani çeşni katmakta
kullanılır. Bazı ardıç türlerinin odun ve yaprakları damıtılarak,
parfümeri ve ilaç endüstrilerinde kullanılan ardıç esansı elde edilir.
Tibbi Etkileri ve Kullanımı Adi ardıcın tıbbi etkileri ve bunlardan
yararlanma yöntemleri şöylece özetlenebilir:
• İdrar söktürücüdür. İdrar yollarını temizler. Sistit durumunda çok
iyi bir antiseptik (mikrop kırıcı) olur.
• Bedeni uyarıcı etkisi vardır.
• Acı tadı nedeniyle iştahı açar. Mideyi uyarır ve sindirimi
kolaylaştırır.
• Mide ve bağırsaklardaki gazı söktürür.
• Solunum yollarını açar. Nefes alıp vermeyi kolaylaştırır.
• Kadınlarda aybaşı kanamasını düzenler, ağrıları hafifletir.
Sonbaharda, kasım ve hatta aralık aylarında ardıç kozalakçıklarından
kendiliğinden kurumuş ve küçülmüş olanların dışında, sağlıklı
görünenleri toplanır. Gölge yerde ağır ağır kurutulur. İyice kurumuş
olanları hafifçe ezilir, parçalanır. Bunlardan l tatlı kaşığı alınıp 1
bardak kaynar suda 20 dakika demlendirilerek bir infüzyon hazırlanır. Bu
infüzyondan sabah ve akşamları olmak üzere günde iki kez birer bardak
içilir.
• Ardıç ayrıca romatizma, artrit, eklem ve kas ağrılarına iyi gelir.
Bunun için, yukarıda anlatılan infüzyon şikayetli yerlere dıştan elle
ovuşturularak günde iki-üç kez uygulanır. Bu tedavi, ilkbahar ve
sonbahar mevsimlerinde 4-6 hafta sürdürülmelidir.
UYARI
• Böbrek rahatsızlığı olanlar ve gebe kadınlar ardıç kullanmamalıdır.
