Orjinal
Adı Rhamnus catharicus (catharica)
Diğer Adları Ateştacı, Barutağacı, Geyikdikeni
Bilgi: Hünnapgiller familyasındandır. Anayurdu Güney Avrupa ve
Anadolu'dur. Kuzey Anadolu bölgesinin dağlık yerlerinde yabanisi
yetiştiği gibi, park ve bahçelerimizde süs bitkisi olarak
yetiştirilmektedir. Genelde 2-3 m. boylanabilen çalı biçiminde ağaççık
iken, kimi zaman 6-8 m.'ye yükselen örneklerine de rastlanır. Yaprakları
sivri uçlu, oval ya da yuvarlak biçimli ve parlak yeşil renklidir.
Sarımsı beyaz renkli çiçekleri yazın açar ve 3-5 çiçeği bir arada
bulunur. Olgunlaşan çiçekleri önce yeşil renkli yuvarlak meyveler verir.
Sonbahara doğru sararan bu meyveler birçok kuşa yem olur. Daha sonra
iyice olgunlaşıp turuncu ve hatta açık kırmızı renge dönen 6-8 mm.
çapındaki, tadı mayhoş ve biraz da acı olan meyveler bitkinin tohumunu
taşırlar. Güneşli yerleri seven akdiken bitkisi, toprak yönünden seçici
değildir. Tohumundan çoğaldığı gibi gövde çelikleriyle de üretilebilir.
Akdiken bitkisinin meyve ve yapraklarında ramnoksantin ve lokain adı
verilen maddeler ile antrakinon türevleri ve C vitamini bulunur.
Tıbbi Etkileri ve Kullanımı Bitkinin tıbbi etkileri ve bunlardan
yararlanma yöntemleri şöyle sıralanabilir:
• Akdiken bitkisi etkili ve kullanılması güvenli bir müshildir.
• İdrar söktürücüdür.
• Beden işlevlerim olumlu yönde değiştirici ve düzeltici etkisi de
vardır.
Bu etkileri sağlamak için, akdiken bitkisinin meyve ve yapraklarından
2 tatlı kaşığı alınarak 1 bardak kaynamış suya konulup 10-15 dakika
süreyle demlendirilir. Böylece elde edilen infüzyon, 12 saat içinde
etkili olmak üzere (sabahleyin) 1 bardak olarak içilir. Ya da bitkinin
olgun meyvelerinden 10 tanesi sabah kahvaltısından önce yenir.
Bitkinin meyve ve yaprakları başka şekillerde de ilaç haline
getirilebilir. Bunlar sonbaharda toplanıp gölgede kurutulur. Yukarda
tanımı verilen şekilde infüzyonu hazırlanır ve içilir. Ya da bitkinin
meyvelerine biraz şeker ve su katılıp kaynatılarak şurup hazırlanır. Bu
şuruptan sabah kahvaltısı öncesi bir yemek kaşığı alınır.
UYARI
• Akdikenin yukarda verilen dozları, bazı kişilerde bulantı ve ishale
yol açabilir. Bu durumda dozaj azaltılmalıdır.
